+(47) 23 89 88 63
Bank centralny Norwegii podniósł 24 września główną stopę procentową o 25 punktów bazowych, do 4,50%. Nowa stopa obowiązuje od 25 września. To druga podwyżka w tym roku, a bank zadeklarował gotowość do kolejnych, jeśli będzie to konieczne, by opanować inflację. Powrót inflacji do celu 2% bank przewiduje dopiero w 2029 roku.
Przeczytaj także: NORGES BANK PODNOSI GŁÓWNĄ STOPĘ PROCENTOWĄ 0,25 PUNKTU DO 4,25 PROC.
Decyzja Norges Bank
Zgodnie z oczekiwaniami rynku Norges Bank podniósł stopę referencyjną z 4,25% na 4,50%. Pozostałe stopy od 25 września to 5,50% dla kredytu na koniec dnia i 3,50% dla depozytu.
Decyzja zapada po okresie, w którym ceny konsumpcyjne od początku 2022 roku utrzymują się powyżej celu banku na poziomie 2%. W ostatnich miesiącach inflacja spadała szybciej, niż zakładał bank, ale wciąż wyraźnie przekracza cel, głównie przez rosnące koszty energii związane z wojną na Bliskim Wschodzie. Inflacja bazowa, czyli preferowany przez bank wskaźnik, wyniosła w sierpniu 3%.
Przeczytaj także: „SZOKOWA” PODWYŻKA BAZOWEJ STOPY PROCENTOWEJ PRZEZ NORGES BANK
To druga podwyżka w 2026 roku. W maju stopa wzrosła z 4,00% na 4,25% i obowiązywała od 8 maja, w sierpniu bank ją utrzymał, a teraz podniósł ponownie. Licząc od wiosny, koszt pieniądza wzrósł o pół punktu procentowego.
„Inflacja od kilku lat utrzymuje się powyżej celu. Podnosząc stopę referencyjną, pomagamy ją obniżyć. Prawdopodobnie konieczne będzie utrzymanie stopy na wysokim poziomie przez jakiś czas, a komitet jest gotów podnieść ją dalej, jeśli zajdzie taka potrzeba, aby w rozsądnym czasie sprowadzić inflację z powrotem do celu 2%” — prezes NB Ida Wolden Bache.
Kolejne posiedzenie: 5 listopada 2026 roku.
Korona norweska umocniła się natychmiast po ogłoszeniu decyzji, a ekonomiści przed posiedzeniem byli podzieleni co do tego, czy do podwyżki dojdzie.
Norwegia na tle innych banków centralnych
Norges Bank był w maju jednym z pierwszych banków centralnych w Europie, które zaczęły zacieśniać politykę pieniężną po wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie, gdy rosnące koszty energii zaczęły podbijać inflację. Później poszły tym śladem kolejne instytucje.
Europejski Bank Centralny podniósł stopy o 25 punktów bazowych 11 czerwca, wskazując wprost na inflacyjne skutki wojny na Bliskim Wschodzie.
Przeczytaj także: PRZEWODNIK PO KREDYTACH HIPOTECZNYCH W NORWEGII | FINANSOWANIE W PIGUŁCE
Rezerwa Federalna podniosła stopy 16 września, do przedziału 3,75–4,00%.
Szwajcarski Bank Narodowy utrzymał 24 września stopę na poziomie 0%, bo tamtejsza inflacja pozostaje niska.
Szwedzki Riksbank utrzymał stopę na poziomie 1,75%, sygnalizując, że podwyżka w tym roku wciąż jest możliwa.
A co w Polsce
Wielu czytelników ma kredyt nie tylko w Norwegii, ale też w Polsce, i spłaca go z norweskiej pensji. Tam sytuacja wygląda inaczej.
Rada Polityki Pieniężnej utrzymała we wrześniu stopę referencyjną NBP na poziomie 3,75%. Stopa jest na tym poziomie od marca, po serii obniżek z 2025 roku.
Przeczytaj także: KREDYT NA DOM LUB MIESZKANIE W NORWEGII | JAK WYKORZYSTAĆ WSZYSTKIE MOŻLIWOŚCI, ABY GO UZYSKAĆ?
Inflacja w Polsce wyniosła w sierpniu 3,4% wobec 3,0% w lipcu, głównie za sprawą cen paliw, a rynek zaczął wyceniać raczej podwyżki niż kolejne cięcia. Członek RPP Marcin Zarzecki mówi o utrzymaniu stopy na obecnym poziomie co najmniej do przełomu 2026 i 2027 roku, a o ewentualnych podwyżkach dopiero w 2027 roku.
Dla osoby, która zarabia w koronach, a spłaca kredyt w złotych, liczy się jeszcze jedno: kurs. Rata w złotych nie zmienia się od decyzji Norges Banku, ale jej koszt liczony w koronach owszem, i to z miesiąca na miesiąc.
| Kwota kredytu | Odsetki rocznie | Miesięcznie | Po podatku* |
|---|---|---|---|
| 2 mln NOK | 5 000 NOK | ok. 420 NOK | ok. 325 NOK |
| 3 mln NOK | 7 500 NOK | ok. 625 NOK | ok. 490 NOK |
| 4 mln NOK | 10 000 NOK | ok. 835 NOK | ok. 650 NOK |
| 5 mln NOK | 12 500 NOK | ok. 1 040 NOK | ok. 815 NOK |
* Kwoty po odliczeniu podatku są orientacyjne i zależą od indywidualnej sytuacji podatkowej.
Tu akurat wiatr wieje w dobrą stronę. Korona utrzymuje się w okolicach 40 groszy — 24 września kurs NOK/PLN wynosił około 0,395, a w kantorach internetowych nieco powyżej 0,40. W ciągu ostatnich dwunastu miesięcy korona umocniła się wobec złotego o ponad 10%, a jej roczny zakres wahań to mniej więcej od 0,35 do 0,40 zł. Wysokie stopy w Norwegii przy stabilnych stopach w Polsce sprzyjają koronie, więc każda wysłana do Polski korona jest dziś warta więcej niż rok temu.
Jeśli masz zobowiązania w obu krajach, licz budżet w obu walutach, a nie tylko w tej, w której dostajesz wypłatę. Przy kredycie w złotych mocna korona częściowo rekompensuje to, co tracisz na wyższej racie w Norwegii.
Dla kredytobiorcy w Norwegii najważniejszy wniosek z zestawienia decyzji banków centralnych jest taki, że obecna fala podwyżek nie jest lokalnym kaprysem norweskiego banku, tylko reakcją na ten sam szok energetyczny, który odczuwa cała Europa. To argument za tym, żeby nie liczyć na szybki zwrot.
Równowaga między rygorem a gospodarką
Bank centralny przyznaje, że stara się unikać nadmiernego schłodzenia gospodarki, ale uznaje bardziej rygorystyczną politykę pieniężną za konieczną, by inflacja wróciła do celu w akceptowalnym czasie. Według prognoz banku stopa utrzyma się w okolicach obecnego poziomu przez pewien czas, dłużej niż zapowiadano w czerwcu, a dopiero potem zacznie spadać. Bank zastrzega jednak, że nie jest tą ścieżką związany, jeśli zmaterializuje się ryzyko inflacyjne.
Przeczytaj także: OSŁABIAJĄCA SIĘ WARTOŚĆ NORWESKIEJ KORONY MOŻE WPŁYNĄĆ NA KOLEJNĄ PODWYŻKĘ STÓP PROCENTOWYCH PRZEZ NORGES BANK
Norges Bank spodziewa się również lekkiego spowolnienia gospodarczego i wzrostu bezrobocia nieco powyżej poziomu sprzed pandemii.
Komentarze analityków po decyzji idą dalej niż sam komunikat. Nowa ścieżka stóp dopuszcza szczyt na poziomie 4,75%, przy czym 50-procentowe prawdopodobieństwo takiej podwyżki pojawia się dopiero około czerwca przyszłego roku. Podobne prawdopodobieństwo pierwszej obniżki sięga dopiero okolic stycznia 2028 roku.
Kiedy podwyżka dotrze do Twojej raty
Nie od razu. Bank nie może podnieść oprocentowania z dnia na dzień. Przy kredycie dla konsumenta musi uprzedzić klienta z wyprzedzeniem, obecnie dwumiesięcznym, a zmiana wymaga rzeczowego uzasadnienia w warunkach umowy.
W praktyce oznacza to dwie rzeczy:
Podwyżka pojawi się na Twojej racie najwcześniej za dwa miesiące, czyli zwykle na przełomie listopada i grudnia. Dokładną datę poda bank w piśmie.
Ten okres to Twoje okno negocjacyjne. List o podwyżce to najlepszy moment, żeby zapytać własny bank o lepsze warunki albo sprawdzić konkurencję. Banki podnoszą oprocentowanie w różnym tempie i o różną wartość, a przeniesienie kredytu mieszkaniowego jest w Norwegii stosunkowo proste.
Ile to realnie kosztuje
Przeczytaj także: NIERUCHOMOŚCI W NORWEGII | ZBLIŻA SIĘ TRUDNY KONIEC ROKU DLA OSÓB POSZUKUJĄCYCH KREDYTU
Podwyżka o 0,25 punktu procentowego to 2500 koron rocznie na każdy milion koron zadłużenia, licząc sam koszt odsetek. Odsetki odliczasz od podatku, a wartość tego odliczenia wynosi w 2026 roku 22%, więc realny koszt jest niższy.
To wyliczenia orientacyjne dla samych odsetek. Przy kredycie annuitetowym bank przelicza całą ratę, więc faktyczna zmiana może się nieco różnić. Jeśli licząc od wiosny stopa wzrosła o pół punktu, powyższe kwoty należy podwoić.
Pięć rzeczy, które warto zrobić teraz
Sprawdź swoje aktualne oprocentowanie. Nie to, co pamiętasz sprzed roku, tylko liczbę z ostatniej faktury albo z aplikacji banku. Nie wyrzucaj listu o podwyżce. To dokument z datą, od której rośnie rata, i sygnał, żeby zacząć rozmowę z bankiem.
Poproś własny bank o obniżkę marży, powołując się na konkretną ofertę konkurencji. To najtańszy ruch, bo nie wymaga przenoszenia kredytu.
Policz swój bufor. Sprawdź, co się stanie z Twoim budżetem, jeśli stopa wzrośnie do 4,75%. Jeśli wynik niepokoi, lepiej porozmawiać z bankiem zawczasu niż po pierwszej niezapłaconej racie.
Przeczytaj także: KREDYT MIESZKANIOWY W NORWEGII | BANKI MNIEJ SKŁONNE DO POŻYCZANIA
Rozważ stałą stopę tylko wtedy, gdy kupujesz spokój, a nie prognozę. Stała stopa jest zwykle droższa od zmiennej i kosztuje przy wcześniejszej spłacie lub sprzedaży mieszkania. Ma sens, gdy napięty budżet nie wytrzyma kolejnych niespodzianek, a nie jako zakład o to, dokąd pójdą stopy.
Jeśli masz kredyt konsumpcyjny albo kartę kredytową, ich oprocentowanie reaguje na decyzje banku centralnego słabiej, ale jest wyraźnie wyższe niż przy kredycie hipotecznym. Przy napiętym budżecie to właśnie te zobowiązania spłaca się albo refinansuje w pierwszej kolejności.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady finansowej. Wyliczenia są orientacyjne i dotyczą samego kosztu odsetek.
