Ingrid Alexandra podpisała własną rotę. Królowa Mette-Marit trafiła po ceremonii do szpitala. Pod pałacem wciąż ustawiają się kolejki.
Król Norwegii Haakon VIII w pełni objął funkcję głowy państwa zgodnie z konstytucją. We wtorek 1 września 2026 roku nowy monarcha złożył przysięgę przed Stortingiem, prosząc o Bożą pomoc. Był to pierwszy krok instytucjonalny jego panowania i najważniejszy akt symboliczny zmiany na tronie. Pisemną przysięgę złożyła tego samego dnia jego córka, 22-letnia następczyni tronu Ingrid Alexandra — pierwsza kobieta w bezpośredniej linii sukcesji w historii kraju.
Przeczytaj także: NORWEGIA ŻEGNA UKOCHANEGO KRÓLA: KRAJ W ŻAŁOBIE, POGRZEB HARALDA V 9 WRZEŚNIA
Ceremonia odbyła się cztery dni po śmierci Haralda V, który zmarł w piątek 28 sierpnia o 6:35 w Rikshospitalet w wieku 89 lat. Panował 35 lat i był najdłużej urzędującym monarchą Europy. Haakon został królem automatycznie w chwili śmierci ojca — sukcesja w Norwegii nie wymaga żadnego aktu — ale dopiero przysięga otwiera drogę do wykonywania konstytucyjnych obowiązków. Ten sam rytm obowiązywał w 1991 roku, gdy Harald V przysięgał cztery dni po śmierci Olava V.
Rota z artykułu 9
Król przejechał ulicą Karl Johans gate z Pałacu Królewskiego do Stortingu rodzinnym kabrioletem Lincoln Continental z 1966 roku — tą samą trasą, w odwrotnym kierunku i tym samym autem, którym dwadzieścia pięć lat wcześniej wracał ze ślubu w katedrze w Oslo. Srebrne gody para obchodziła 25 sierpnia, trzy dni przed śmiercią Haralda V; przejazd wypadł więc równo tydzień po rocznicy. Wzdłuż trasy zebrały się tłumy: do stolicy ściągnęli Norwegowie z całego kraju, a także turyści, którzy trafili na żałobę przypadkiem. Nad miastem flagi wciąż wiszą opuszczone do połowy masztu.
Przed 169 posłami jednoizbowego Stortingu król wypowiedział rotę zapisaną w artykule 9 konstytucji, obiecując rządzić Królestwem Norwegii zgodnie z jego ustawą zasadniczą i prawami. Norweski parlament jest w pełni jednoizbowy od 2009 roku; wcześniej dzielił się na Odelsting i Lagting.
W krótkim wystąpieniu monarcha wyraził nadzieję, że dobre relacje między Stortingiem a jego ojcem Haraldem, dziadkiem Olavem i pradziadkiem Haakonem zostaną utrzymane i rozwinięte wobec wyzwań stojących przed krajem, oraz potwierdził, że przyjmuje rodzinną dewizę „Alt for Norge".
Przeczytaj także: PARLAMENT NORWEGII PRZEGŁOSOWAŁ OBNIŻKĘ PODATKÓW NA PALIWA
Przysięgę przyjął przewodniczący Stortingu Masud Gharahkhani, który wcześniej odczytał izbie komunikat o śmierci króla i zmianie na tronie, a następnie wygłosił mowę pamiątkową o Haraldzie V i orędzie do nowego monarchy. Uroczystość zamknęło odśpiewanie hymnu królewskiego. Gharahkhani, który jako dziecko przyjechał do Norwegii z rodziną szukającą azylu, podkreślał przed ceremonią, że Storting jest sercem demokracji, a przysięga pokazuje, że monarchia funkcjonuje w jej ramach.
Inaczej niż w Londynie
Haakon VIII nie zostanie koronowany i formalnie pozostanie królem bez korony. W tym punkcie Norwegia rozeszła się z Wielką Brytanią ponad sto lat temu: gdy Karol III przyjmował w opactwie westminsterskim koronę św. Edwarda, w Oslo taki obrzęd był niemożliwy od 1908 roku. Wtedy Storting skreślił z konstytucji przepis nakazujący koronację i namaszczenie w katedrze w Trondheim, uznając go za niedemokratyczny i przestarzały. Podobną drogą poszły wcześniej Dania i Szwecja. Ostatnią koronowaną parą w Norwegii pozostają Haakon VII i królowa Maud w 1906 roku.
Nowy król może natomiast — wzorem ojca i dziadka — przyjąć w katedrze w Trondheim kościelne błogosławieństwo dla swojej służby. Olav V uklęknął przed ołtarzem Nidarosdomen w czerwcu 1958 roku, Harald V i Sonja powtórzyli obrzęd w czerwcu 1991. Korony przy tym nikt nie zakłada. Terminu nie ogłoszono; obaj poprzednicy zrobili to kilka miesięcy po objęciu tronu.
Kwestię tę zwięźle podsumowała burmistrz Oslo Anne Lindboe, wpisując się jako pierwsza do księgi kondolencyjnej: napisała, że Harald nie potrzebował korony, by być królem.
Podpis następczyni tronu
U boku ojca stała Ingrid Alexandra. Po powrocie do pałacu podpisała własną przysięgę na konstytucję; dokument przekazał przewodniczącemu Stortingu szef dworu Olav Heian-Engdal. Otwiera to jej drogę do przewodniczenia Radzie Państwa i sprawowania regencji podczas nieobecności ojca.
Przeczytaj także: NIE ŻYJE KRÓL NORWEGII HARALD V. TRON OBEJMUJE HAAKON VIII
Równouprawnienie w sukcesji wprowadzono w Norwegii dopiero w 1990 roku i objęło ono osoby urodzone po tej dacie. Gdy Ingrid Alexandra obejmie tron, będzie pierwszą samodzielnie panującą władczynią kraju od czasów Małgorzaty I, czyli po przerwie trwającej ponad sześć stuleci.
Ceremonię z sali plenarnej obserwowali królowa Sonja i 20-letni książę Sverre Magnus.
Królowa w szpitalu
Zabrakło królowej Mette-Marit, której udział zapowiadano jeszcze dzień wcześniej. W południe pałac poinformował, że z powodu powikłań po przeszczepie płuc musi ona pozostać przez cały dzień pod obserwacją lekarską. Pulmonolog Are Holm zaznaczył, że powikłania po takiej operacji nie są niczym niezwykłym i że królowa miewała je kilkakrotnie od czasu zabiegu.
Przeczytaj także: CO OZNACZA W PRAKTYCE PROPOZYCJA KOMISJI PODATKOWEJ DLA WŁAŚCICIELI FIRM W NORWEGII?
Po południu para królewska pojawiła się w Rikshospitalet — król sam prowadził samochód. Wieczorem opuścił szpital bez żony, po czym wrócił tam po raz drugi. Pałac nie ujawnił powodu wizyty, odsyłając do wcześniejszego komunikatu. Mette-Marit choruje na zwłóknienie płuc rozpoznane w 2018 roku; przeszczep, opisywany jako udany, przeszła 17 czerwca. Dzień przed zaprzysiężeniem brała jeszcze udział w przeniesieniu trumny teścia — w swoim pierwszym oficjalnym zadaniu jako królowa.
Kolejka pod pałacem
We wtorek o godzinie 14 otwarto dla publiczności kaplicę pałacową. Norwegowie zaczęli ustawiać się w kolejce od rana; jedna z pierwszych osób przyjechała nocnym pociągiem z Bergen, by wykorzystać na to jedyny dzień wolny. Ludzie wciąż przychodzą pod pałac całymi rodzinami, także z dziećmi, a morze kwiatów i zniczy na Slottsplassen rośnie od piątku.
Trumna jest zamknięta i udrapowana flagą królewską, spoczywają na niej korona i miecz koronacyjny, a wartę całodobowo pełnią kadeci szkół wojskowych. W kaplicy obowiązuje cisza i zakaz fotografowania; defilada polega na powolnym przejściu obok trumny. Kaplica będzie otwarta codziennie od 10 do 18 aż do 8 września.
Pogrzeb odbędzie się w środę 9 września; uroczystości rozpoczną się o 13 w katedrze w Oslo i zakończą żałobę narodową. Flagi wrócą wtedy na szczyty masztów — nad pałacem flagę podniesie się w chwili, gdy nowy król z rodziną wyjdzie na balkon, by pozdrowić zgromadzonych.
Haakon VIII, podobnie jak jego poprzednik, będzie pełnił funkcje głównie reprezentacyjne. Obejmuje tron w momencie trudnym dla monarchii: w czerwcu sąd pierwszej instancji skazał jego pasierba Mariusa Borga Høibyego na cztery lata więzienia, a wyrok zaskarżyły obie strony i nie jest prawomocny.
Przeczytaj także: CORAZ WIĘCEJ OBCOKRAJOWCÓW KUPUJE NORWESKIE — HYTTY
Wraz ze zmianą na tronie Pałac ogłosił nowy skład Domu Królewskiego. Tworzą go tylko cztery osoby: król Haakon, królowa Mette-Marit, następczyni tronu Ingrid Alexandra i królowa Sonja. Książę Sverre Magnus i księżniczka Märtha Louise należą do rodziny królewskiej, ale nie do wąskiego grona reprezentującego państwo. Przy niepewnym zdrowiu królowej oznacza to, że ciężar reprezentacji może w praktyce spaść na 22-letnią następczynię tronu.
Ciekawostki
Hymn królewski „Kongesangen", którym zakończono zaprzysiężenie, śpiewa się do melodii brytyjskiego „God Save the King". Obecne słowa napisał Gustav Jensen na koronację Haakona VII w 1906 roku — tę samą, która okazała się ostatnią koronacją w dziejach Norwegii.
Miasto Trondheim natomiast jest sercem tej tradycji z powodu kultu św. Olafa. W średniowieczu nowego króla obwoływano na Øreting w Nidaros, a on składał przysięgę, kładąc rękę na relikwiarzu świętego króla; prawo o następstwie tronu z 1260 roku usankcjonowało to miejsce jako centralne. Insygnia — korona, miecz koronacyjny, berło i jabłko — do dziś przechowywane są w Trondheim i tylko wyjątkowo trafiają do Oslo, tak jak teraz.
- Home
- Polecamy
- Blog
- O serwisie
- Kontakt
-
+(47) 23 89 88 63
PONIEDZIAŁEK - PIĄTEK
Biuro 10:00 - 18:00
+ (47) 23 89 88 63
PONIEDZIAŁEK - SOBOTA
Agent 08:00 - 20:00
+ (47) 45 09 04 66
AGENT 08:00 - 20:00
+ (47) 47 67 35 73