Sprzedajesz samochód, kupujesz pierwszy albo chcesz zmienić auto w Norwegii i planujesz transakcję z osobą prywatną? Żeby wszystko przebiegło sprawnie i bez niespodzianek, trzeba pamiętać o kilku ważnych krokach. Oto przewodnik dla sprzedającego i kupującego.
Najpierw trzeba ustalić realną wartość samochodu i rozsądną cenę. Potem znaleźć kupca, a po sprzedaży zebrać dokumenty i załatwić formalności, dzięki którym kupujący otrzyma nowy dowód rejestracyjny (Vognkort).
Przeczytaj także: AKWIZYCJA KLIENTA W NORWEGII | UWAŻAJ NA INFORMACJE DOTYCZĄCE PRAWA DO ODSTĄPIENIA OD UMOWY
Kto może sprzedać samochód?
- Tylko właściciel pojazdu zapisany w rejestrze. Jeśli właścicieli jest kilku, sprzedaż muszą zatwierdzić wszyscy.
- Samochód powinien mieć ważną kontrolę techniczną (EU-kontroll). W Norwegii auto przechodzi ją pierwszy raz po 4 latach, a potem co 2 lata. Kupujący powinien sprawdzić datę ostatniej kontroli i termin następnej.
- Samochód nie może być obciążony zastawem bez wiedzy kupującego.
Leasing i kredyt
- Leasing: jeśli auto jest w leasingu, użytkownik nie może go sprzedać. Właścicielem jest firma leasingowa i tylko ona może to zrobić.
- Kredyt z zastawem: jeśli samochód kupiono na kredyt i bank ma na nim zastaw, sprzedający musi spłacić zobowiązanie przed sprzedażą albo uzgodnić z bankiem, że część zapłaty trafi bezpośrednio na spłatę. Zastawy na pojeździe można sprawdzić bezpłatnie w rejestrze ruchomości (Løsøreregisteret) w Brønnøysundregistrene.
Przeczytaj także: SAMOCHÓD W NORWEGII | NAWET NIEUŻYWANY POJAZD MUSI BYĆ TEŻ UBEZPIECZONY
Jeśli na aucie jest zastaw, skontaktuj się z bankiem lub firmą, która udzieliła kredytu na samochód, i ustal, jak spłacić dług przed przekazaniem auta. Wszystkie formalności związane z kredytem i zastawem muszą być załatwione przed transakcją.
Przygotowanie samochodu do sprzedaży
Ustalenie ceny
Na wartość rynkową wpływają przede wszystkim:
- rocznik,
- przebieg,
- marka i model,
- rodzaj napędu i paliwa,
- wyposażenie dodatkowe.
Pomóc może mechanik albo warsztat NAF (Norges Automobil-Forbund), który oceni stan auta. Warto też porównać ceny podobnych samochodów w ogłoszeniach, np. na Finn.no.
Przeczytaj także: ODSZKODOWANIE | WYPADEK SAMOCHODEM W NORWEGII? CO ROBIĆ, KROK PO KROKU...
Co sprawdzić przed sprzedażą
- umyj samochód z zewnątrz i w środku,
- sprawdź stan opon,
- upewnij się, że działa całe wyposażenie,
- poinformuj kupującego o znanych wadach i zapisz je w umowie. To chroni Cię przed późniejszą reklamacją z powodu wady ukrytej.
Transakcja
Jazda próbna
Kupujący zawsze może poprosić o jazdę próbną. Pozwala ona sprawdzić to, czego nie widać w ogłoszeniu:
- pracę silnika i nietypowe odgłosy,
- drgania na kierownicy,
- stan sprzęgła i skrzyni biegów,
- kolor i ilość spalin,
- stan amortyzatorów.
Wynik jazdy próbnej często jest podstawą negocjacji ceny. Przy sprzedaży prywatnej sprzedający powinien jechać razem z kupującym, żeby uniknąć kradzieży lub innych przykrych sytuacji.
Przeczytaj także: UBEZPIECZENIE SAMOCHODU W NORWEGII | CZĘSTO ZADAWANE PYTANIA
Płatność
Płatność to najbardziej delikatny moment transakcji. Najbezpieczniejszy jest przelew bankowy: sprzedający przekazuje kluczyki dopiero wtedy, gdy pieniądze są na jego koncie. Przy płatności gotówką zachowaj szczególną ostrożność i nie przekazuj samochodu przed przeliczeniem pieniędzy. Uważaj na oszustów podających się za kupujących lub sprzedających w ogłoszeniach.
Przeczytaj także: OBRÓT NIERUCHOMOŚCIAMI W NORWEGII | CO JEŚLI SPRZEDAJĄCY UMRZE PRZED PODPISANIEM UMOWY?
Co zrobić po sprzedaży?
Zmianę właściciela zgłasza się w urzędzie drogowym Statens vegvesen (zgłoszenie sprzedaży, Salgsmelding). Zrób to jak najszybciej. Najprościej online: zgłoszenie składa sprzedający, a kupujący je potwierdza i opłaca opłatę za przerejestrowanie (Omregistreringsavgift). Osoby z tymczasowym numerem D (D-nummer), bez dostępu do logowania elektronicznego, mogą to załatwić w urzędzie, na papierowym formularzu.
Uwaga: zgłoszenie może złożyć ktoś w imieniu właściciela. Ta osoba loguje się wtedy na swoje konto w Altinn i wybiera opcję działania w imieniu innej osoby.
Jakie dokumenty są potrzebne?
A. Pisemna umowa kupna-sprzedaży
Umowa kupna-sprzedaży (Kjøpekontrakt) powinna być sporządzona na piśmie i podpisana przez obie strony. Wpisz w niej stan samochodu, znane wady i ewentualne ustalenia dotyczące odpowiedzialności sprzedającego. To najważniejszy dokument, jeśli później pojawi się spór o wadę.
B. Dowód kontroli technicznej (EU-kontroll)
Kupujący powinien otrzymać informację o ostatniej kontroli technicznej. Dane o kontroli są też dostępne w rejestrze Statens vegvesen.
C. Dowód rejestracyjny i książka serwisowa
Przekaż kupującemu część 2 dowodu rejestracyjnego (Vognkort del 2), jeśli macie wersję papierową, oraz aktualną książkę serwisową.
Ubezpieczenie po zakupie
- Kupując samochód, motocykl, motorower lub inny pojazd, musisz go ubezpieczyć. Ubezpieczenie OC (Ansvarsforsikring) jest obowiązkowe, a odpowiada za nie nowy właściciel. Skontaktuj się z ubezpieczycielem jeszcze przed zakupem – oferty po polsku porównasz w serwisie ubezpieczeniesamochodu.no.
- Sprzedający odpowiada za ubezpieczenie do dnia poprzedzającego zatwierdzenie zmiany właściciela włącznie.
- Datą zatwierdzenia jest dzień, w którym kupujący i sprzedający potwierdzili transakcję.
- Kupujący musi mieć ważne ubezpieczenie od dnia zakupu.
- Ubezpieczenie sprzedającego wygasa w dniu sprzedaży.
- Kupujący zapłaci karę, jeśli pojazd pozostanie nieubezpieczony przez co najmniej trzy pełne dni od daty zmiany właściciela włącznie. Wynika to z § 17 ustawy o odpowiedzialności za pojazdy (Bilansvarsloven).
Przeczytaj także: FIRMA W NORWEGII | WŁAŚCIWA TAKTYKA OCHRONY TWOICH AKTYWÓW
Ile czasu na reklamację?
- Zakup od osoby prywatnej: bezwzględny termin reklamacji to 2 lata od odbioru samochodu (Kjøpsloven). Później nie można już zgłaszać wad.
- Zakup od dealera: zgodnie z Forbrukerkjøpsloven termin wynosi 5 lat.
W obu przypadkach wadę trzeba zgłosić sprzedającemu jak najszybciej po jej wykryciu.
Co to oznacza dla Ciebie?
- Sprawdź zastawy w Løsøreregisteret, zanim zapłacisz za auto.
- Zawsze spisz umowę i wpisz w nią znane wady.
- Ubezpiecz samochód najpóźniej w dniu zakupu.
- Zgłoś zmianę właściciela w Statens vegvesen od razu po transakcji.