+(47) 23 89 88 63
Pilny jest tylko pogrzeb: w ciągu 10 dni roboczych. Resztę – NAV, bank, spadek, konsulat – można załatwiać po kolei, jeśli wiadomo, od czego zacząć.
Telefon w nocy, pustka i nagle dziesiątki spraw: lekarz, zakład pogrzebowy, NAV, bank, sąd, konsulat. Według Statystycznego Urzędu Norwegii (Statistisk sentralbyrå, SSB) w 2025 r. zmarło w Norwegii 45 040 osób, wśród nich także Polacy, którzy przyjechali tu do pracy.
Dla rodziny oznacza to formalności w dwóch krajach i terminy, których łatwo nie dopilnować. Część błędów jest kosztowna – na przykład podpis, przez który przejmuje się długi zmarłego. Ten poradnik prowadzi przez wszystko krok po kroku: od pierwszych godzin po rejestrację zgonu w Polsce.
W pigułce
- Pogrzeb: pochówek albo przewiezienie do krematorium w ciągu 10 dni roboczych od zgonu.
- Zgon zgłasza lekarz do Folkeregisteret – NAV, banki i ubezpieczyciele dowiadują się automatycznie.
- Pogrzeb w Polsce: zezwolenie starosty, a potem zaświadczenie Konsulatu RP w Oslo (do 3 dni).
- Zasiłek pogrzebowy NAV (Gravferdsstønad): do 30 898 NOK, wniosek w ciągu 6 miesięcy.
- Spadek: 60 dni na wybór formy podziału. Nie podpisuj Privat skifte, zanim poznasz długi – przejmujesz je w całości.
- Konta zmarłego są zablokowane do czasu wydania Skifteattest przez sąd.
Krok 1. Pierwsze godziny
Zgon zawsze musi stwierdzić lekarz. Kogo wezwać, zależy od sytuacji:
- Szpital lub dom opieki – lekarza wzywa personel. Rodzina nie musi nic zgłaszać.
- Spodziewany zgon w domu – zadzwoń do osoby kontaktowej w służbie zdrowia, np. pielęgniarki środowiskowej (Hjemmesykepleier), lekarza rodzinnego (Fastlege) albo dyżuru lekarskiego (Legevakt, tel. 116 117).
- Nagły, niespodziewany zgon – dzwoń pod 113. Jeśli nie wiadomo, czy osoba żyje, wykonuj polecenia dyspozytora.
Jeśli przyczyna śmierci jest niejasna, medycy powiadamiają policję. To policja decyduje o sekcji zwłok. Zapisz numer sprawy oraz kontakt do policjanta lub lekarza, który ją prowadzi.
Lekarz wystawia zaświadczenie o zgonie i sam zgłasza go do rejestru ludności (Folkeregisteret). Informację automatycznie dostają też NAV, banki i ubezpieczyciele.
W szpitalu możesz spokojnie pobyć ze zmarłym, a nawet uczestniczyć w jego toalecie. Dzieci też mogą wziąć udział w pożegnaniu. Praktyczne wskazówki dla bliskich zebrał m.in. szpital uniwersytecki w Tromsø w broszurze „Til etterlatte”.
Przeczytaj także: DZIEDZICZENIE W NORWEGII: CO ZROBIĆ, GDY ODZIEDZICZYSZ?
Krok 2. Zakład pogrzebowy i odpowiedzialność za pogrzeb
Zakład pogrzebowy (Begravelsesbyrå) trzeba znaleźć samemu, najlepiej od razu. Większość działa całą dobę.
- Transport do chłodni organizuje rodzina. Nie musi to być ten sam zakład, który zajmie się resztą pogrzebu.
- Porównaj ceny. Różnice bywają duże. Po pierwszym spotkaniu zakład musi przedstawić kosztorys – to obowiązek prawny.
- Pogrzeb w Polsce? Wybierz zakład z doświadczeniem w transporcie zwłok do Polski. Zwykle załatwia on większość norweskich dokumentów.
- Zakład zgłasza zgon i znanych spadkobierców do sądu rejonowego (Tingrett).
Kto odpowiada za pogrzeb?
Najpierw sprawdź, czy zmarły zostawił pisemną deklarację w tej sprawie. Jeśli nie, odpowiada najbliższa pełnoletnia osoba w tej kolejności:
- małżonek lub partner (Samboer),
- dzieci,
- rodzice,
- rodzeństwo.
Rodzina wskazuje jedną osobę, która formalnie odpowiada za pogrzeb i podpisuje dokumenty. Ustalcie to wcześnie – to częste źródło konfliktów. Jeśli nikt się tym nie zajmie, pogrzeb organizuje gmina.
Krok 3. Terminy pogrzebu
W ciągu 10 dni roboczych od zgonu zmarły musi zostać pochowany albo przewieziony do krematorium. Jeśli ma być ceremonia, też musi się odbyć w tym czasie. Sobota nie liczy się jako dzień roboczy. Z ważnych powodów gmina może ten termin przedłużyć. W praktyce pogrzeb odbywa się zwykle 1–2 tygodnie po śmierci.
- Wniosek o pochówek lub kremację składa się do zarządcy cmentarzy w gminie (Gravplassmyndighet). W większości gmin jest nim rada parafialna (Kirkelig fellesråd). Przy kremacji wniosek idzie też do krematorium.
- Bezpłatny grób (Fri grav) przysługuje w gminie, w której zmarły mieszkał, niezależnie od obywatelstwa. Za trumnę, zakład pogrzebowy, kwiaty i transport płaci rodzina.
- Urnę trzeba złożyć do grobu w ciągu 6 miesięcy od zgonu.
- Rozsypanie prochów w naturze wymaga zgody urzędu wojewódzkiego (Statsforvalteren). Wniosek jest bezpłatny.
- Grób, nagrobek lub tabliczkę w miejscu pamięci zamawia się w kolejnych tygodniach.
Jeśli pogrzeb ma się odbyć w Polsce, od razu ustal z zakładem pogrzebowym harmonogram transportu i dokumentów.
Przeczytaj także: PORADY PRAWNE W NORWEGII | DO KOGO ZWRÓCIĆ SIĘ Z PYTANIEM?
Krok 4. Pogrzeb w Polsce
Do przewozu zwłok lub prochów do Polski potrzebne są dwa dokumenty, w tej kolejności:
- Zezwolenie starosty lub prezydenta miasta właściwego dla miejsca pochówku w Polsce. Wniosek może złożyć rodzina albo upoważniony zakład pogrzebowy.
- Zaświadczenie Konsulatu RP w Oslo na sprowadzenie zwłok lub prochów do Polski. Konsul wydaje je na podstawie zezwolenia starosty i dokumentu stwierdzającego zgon, najpóźniej w ciągu 3 dni.
To nagła sprawa, więc z konsulatem kontaktuje się bezpośrednio – mailowo lub telefonicznie – bez rezerwacji w e-Konsulacie.
Dokumenty, które zwykle przygotowuje zakład pogrzebowy
- akt zgonu (Melding om dødsfall) z sądu rejonowego,
- zaświadczenie lekarskie o zgonie (Legeerklæring om dødsfall),
- zaświadczenie, że zgon nie nastąpił z powodu choroby zakaźnej (Smitteattest) – przy przewozie trumny,
- policyjne zezwolenie na wywóz zwłok lub prochów z Norwegii (Laissez-passer),
- zaświadczenie, że ciało zamknięto w zalutowanej metalowej trumnie albo prochy w zabezpieczonej urnie,
- pełnomocnictwo rodziny, jeśli sprawę prowadzi zakład lub osoba trzecia.
Koszty transportu pokrywa rodzina lub ubezpieczyciel. Wsparcie NAV na transport zwłok (Båretransport) dotyczy przewozu w Norwegii, na odległość ponad 20 km. Urnę z prochami można przewieźć dowolnym środkiem transportu, trumnę – tylko wyspecjalizowana firma.
Rejestracja zgonu w polskim urzędzie stanu cywilnego nie jest warunkiem wydania zaświadczenia na przewóz. To dwie osobne sprawy.
Krok 5. Akt zgonu, apostille i rejestracja w Polsce
Polski akt zgonu będzie potrzebny m.in. w ZUS, w banku i w sprawie spadkowej w Polsce. Droga do niego ma cztery etapy.
- Akt zgonu z Norwegii. Potwierdzenie zgonu (Melding om dødsfall / Bekreftelse av dødsfall) z pieczęcią i podpisem urzędnika wydaje sąd rejonowy (Tingrett). Pełny akt zgonu z przyczyną śmierci (Dødsattest) wydaje lekarz albo Instytut Zdrowia Publicznego (Folkehelseinstituttet). Wydruki z Altinn bez pieczątki i podpisu nie wystarczą.
- Apostille. Na norweskim dokumencie nanosi ją wyłącznie urząd wojewódzki (Statsforvalteren). Nie robi tego polski konsulat ani norweska ambasada. Dokument wysyła się pocztą albo zanosi do recepcji urzędu – e-mail nie wystarczy. Norwegia nie należy do UE, więc unijne zwolnienie z apostille jej nie obejmuje.
- Tłumaczenie przysięgłe na język polski. Pieczęć tłumacza musi potwierdzać, że przekład zrobiono z oryginału. Tłumaczenie może też wykonać konsul (opłata 673 NOK).
- Rejestracja („transkrypcja”). Komplet składa się w Konsulacie RP w Oslo albo bezpośrednio w dowolnym polskim urzędzie stanu cywilnego.
Co załatwisz w Konsulacie RP w Oslo
| Sprawa | Co przynieść | Opłata | Czas |
|---|---|---|---|
| Zaświadczenie na przewóz zwłok lub prochów | Zezwolenie starosty, akt zgonu | do potwierdzenia w konsulacie | do 3 dni |
| Rejestracja zgonu w polskim rejestrze | Wniosek, oryginał aktu zgonu z apostille, tłumaczenie przysięgłe | 673 NOK | konsul niezwłocznie przekazuje wniosek do urzędu stanu cywilnego |
| Tłumaczenie dokumentu przez konsula | Oryginał dokumentu | 673 NOK | – |
Na rejestrację umawia się wizytę w systemie e-Konsulat („Sprawy prawne”) albo wysyła dokumenty pocztą. Polski odpis aktu zgonu odbierzesz w konsulacie albo dostaniesz pocztą.
Przeczytaj także: POLISA NA ŻYCIE W NORWEGII | DOBRZE ZAPISZ KLAUZULĘ BENEFICJENTA
Krok 6. Pieniądze z NAV
Zasiłek pogrzebowy (Gravferdsstønad) wynosi do 30 898 NOK dla zgonów od 1 stycznia 2026 r. Nie pokrywa więcej niż faktyczne koszty pogrzebu.
- Liczy się majątek. Osoba samotna z majątkiem od 30 898 NOK wzwyż nie ma prawa do zasiłku. Przy małżeństwie lub związku liczy się łączny majątek z kwotą wolną; próg wynosi 61 796 NOK.
- Wypłaty pomniejszają zasiłek: ubezpieczenia, kasa pogrzebowa (Begravelseskasse), emerytura pracownicza za miesiąc po zgonie.
- Dzieci do 18 lat – NAV nie sprawdza majątku; zwraca udokumentowane koszty do 30 898 NOK.
- Kto składa wniosek: osoba, która zapłaciła za pogrzeb. Dołącz faktury i zeznanie podatkowe zmarłego. Wniosek może złożyć zakład pogrzebowy z Twoim pełnomocnictwem.
- Termin: 6 miesięcy od daty zgonu.
Transport zwłok (Stønad ved båretransport). NAV zwraca koszty przewozu w Norwegii na odległość ponad 20 km, minus udział własny 3 090 NOK.
Świadczenia dla rodziny
| Świadczenie | Dla kogo | Ile | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Świadczenie przejściowe (Omstillingsstønad) | Wdowa, wdowiec, w niektórych przypadkach partner | do 2,25 G rocznie = 307 235 NOK | Zwykle przez 3 lata; wyrównanie tylko za 3 miesiące wstecz – złóż wniosek szybko |
| Renta dla dzieci (Barnepensjon) | Dzieci zmarłego | zależnie od sytuacji | Do końca miesiąca, w którym dziecko kończy 20 lat |
| Zasiłek pogrzebowy ZUS | Gdy zmarły był ubezpieczony w ZUS lub pobierał świadczenie z ZUS | 7 000 zł | Wniosek Z-12 w ciągu 12 miesięcy |
Przy zamieszkaniu w Polsce wnioski o świadczenia z NAV dla rodziny składa się przez ZUS. Kwota G (Grunnbeløp) od 1 maja 2026 r. wynosi 136 549 NOK.
Krok 7. Praca: pracodawca zmarłego i Twój urlop
Pracodawca zmarłego. Skontaktuj się z nim równolegle z pogrzebem albo zaraz po nim. Ustal:
- ostatnią pensję i pieniądze urlopowe (Feriepenger) – wchodzą do spadku i nie muszą trafić na dawne konto zmarłego,
- wypłatę po zgonie (Etterlønn) – zależy od umowy lub układu zbiorowego, bywa wysoka,
- grupowe ubezpieczenie na życie (Gruppeliv) i pracowniczy fundusz emerytalny (OTP) – pracodawca powinien zgłosić zgon ubezpieczycielowi i funduszowi,
- wypadek przy pracy (Yrkesskade) – jeśli zgon mógł mieć związek z pracą, zapytaj, czy pracodawca zgłosił go do NAV i czy istnieje ubezpieczenie od wypadków przy pracy (Yrkesskadeforsikring).
Sprawdź też dokumenty bankowe i związek zawodowy. W Norwegii do kredytów, kart kredytowych i członkostwa w związku bywają dołączone polisy na wypadek śmierci.
Twój urlop. Płatny urlop okolicznościowy (Velferdspermisjon) nie przysługuje wszystkim automatycznie. Zależy od umowy o pracę, układu zbiorowego i regulaminu pracodawcy.
- Poproś o pisemne potwierdzenie dni wolnych i tego, czy są płatne.
- Dzień pogrzebu i dni podróży do Polski podaj osobno. Zgoda na wolne w dniu pogrzebu nie musi obejmować podróży.
Krok 8. Bank, rachunki i umowy
Banki i ubezpieczyciele dostają informację o zgonie automatycznie z rejestru ludności. Od tej chwili konta zmarłego są zablokowane do czasu podziału spadku.
- Polecenia zapłaty (AvtaleGiro) i e-faktury bank wstrzymuje sam.
- Niektóre rachunki bank może opłacać przez 3 miesiące – m.in. pogrzeb, zaległy podatek, prąd, telefon, czynsz i opłaty komunalne. Zapytaj w banku.
- Zablokuj karty i zgłoś zgon w każdym banku, w którym zmarły miał konto lub kredyt.
- W Norwegii nie można wskazać w banku osoby, która po śmierci będzie dysponować kontem. Dostęp daje dopiero dokument z sądu (krok 9).
- Rachunki płać z pieniędzy spadku, nie prywatnie – i dopiero gdy masz dokument z sądu albo właściwe pełnomocnictwo.
Umowy do wypowiedzenia lub przepisania: najem mieszkania, prąd, telefon, internet, prenumeraty, siłownia, członkostwa. Zawiadom też Pocztę (Posten) i stowarzyszenia, do których należał zmarły.
Samochód: ubezpieczenia nie wypowiada się, dopóki auto jest zarejestrowane – przechodzi na nowego właściciela. Sprzedaż lub przerejestrowanie wymaga dokumentu z sądu.
Podatek: ostatnie zeznanie podatkowe zmarłego (Skattemelding) rozliczają spadkobiercy albo osoba zarządzająca spadkiem.
Konta cyfrowe: profile w mediach społecznościowych, e-mail i chmurę można zamknąć lub zamienić w profil pamięci – jak to zrobić, opisuje slettmeg.no. Nie udostępniajcie sobie haseł ani BankID zmarłego.
Przeczytaj także: NADMIERNE ZADŁUŻENIE W NORWEGII: JAK ROZWIĄZAĆ PROBLEM NIESPŁACONYCH KREDYTÓW I JAKIE GROŻĄ MI KONSEKWENCJE?
Krok 9. Spadek: decyzja w ciągu 60 dni
Spadkobiercy mają 60 dni od zgonu, by zdecydować, jak zostanie podzielony majątek (Skifte). Sąd rejonowy (Tingrett) może ten termin przedłużyć. Najpierw poznajcie stan majątku i długów – dopiero potem podpisujcie cokolwiek.
Jak zdobyć przegląd majątku
- Cyfrowa obsługa spadku (Digitalt dødsbo). Usługę uruchomiono w czerwcu 2025 r. i stopniowo wprowadza się ją we wszystkich sądach. Spadkobiercy dostają SMS i e-mail z linkiem w skrzynce Altinn. Widać tam zebrane automatycznie dane o kontach, długach, nieruchomościach, pojazdach, ubezpieczeniach i emeryturach.
- Pełnomocnictwo majątkowe (Formuesfullmakt) z sądu daje wgląd w konta i dane podatkowe zmarłego, zanim przejmiecie spadek.
- Wezwanie wierzycieli (Proklama). Jeśli długi mogą przewyższać majątek, poproście sąd o publiczne wezwanie. Wierzyciele mają 6 tygodni na zgłoszenie roszczeń. Wezwanie jest płatne i nie obejmuje długów zabezpieczonych zastawem, np. kredytu hipotecznego.
Formy podziału spadku
| Forma | Kto prowadzi | Kiedy pasuje | Na co uważać |
|---|---|---|---|
| Prywatny podział (Privat skifte) | Spadkobiercy | Zgoda w rodzinie, jasna sytuacja finansowa | Kto podpisuje, przejmuje pełną i solidarną odpowiedzialność za długi zmarłego |
| Przejęcie bez podziału (Uskifte) | Wdowa, wdowiec, czasem partner | Gdy żyjący małżonek chce odłożyć podział | Są warunki, zwłaszcza gdy zmarły miał dzieci z innego związku |
| Podział przez sąd (Offentlig skifte) | Zarządca wyznaczony przez sąd, zwykle adwokat | Spór w rodzinie, niejasne finanse, długi większe niż majątek | Koszty pokrywa się z majątku spadku |
| Spadek małej wartości (Bo av liten verdi) | Spadkobierca z pełnomocnictwem sądu | Majątek wart mniej niż 150 000 NOK | Uproszczona procedura |
Ważny wyjątek: jeśli majątek po opłaceniu pogrzebu jest wart mniej niż 3 G (409 647 NOK), spadkobiercy płacą długi tylko do wartości tego majątku.
Dokument z sądu (Skifteattest) przychodzi zwykle 1–2 tygodnie po złożeniu formularza. Pokazuje, kto jest spadkobiercą i kto odpowiada za długi. Dopiero z nim odblokujesz konto, sprzedasz samochód czy mieszkanie. Bank wymaga zwykle tego dokumentu, pełnomocnictw od wszystkich spadkobierców i dokumentów tożsamości.
Podatki. W Norwegii nie ma podatku spadkowego, ale podatek może powstać przy sprzedaży odziedziczonego majątku. W Polsce najbliższa rodzina jest zwolniona z podatku od spadków, jeśli zgłosi spadek na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od stwierdzenia nabycia spadku. Polskiemu podatkowi podlega też majątek odziedziczony w Norwegii, jeśli spadkobierca jest obywatelem Polski lub mieszka w Polsce.
Który sąd? Jeśli zmarły mieszkał w Norwegii, spadek rozpatruje co do zasady norweski sąd rejonowy. Jeśli mieszkał w Polsce, sprawa idzie zwykle do polskiego sądu lub notariusza – ale nie każda norweska instytucja automatycznie uzna polskie dokumenty.
Więcej o dziedziczeniu w Norwegii: Śmierć i dziedziczenie w Norwegii – kluczowe informacje dla spadkobierców. Przy sporze, długach lub majątku w dwóch krajach warto skorzystać z pomocy polskojęzycznego adwokata w Norwegii.
Przeczytaj także: PRAWO SPADKOWE W NORWEGII: KIEDY TESTAMENT MIĘDZYNARODOWY JEST SPISANY W JĘZYKU, KTÓREGO TESTATOR NIE ROZUMIE
Zmiany od 2027 r.
Rząd w projekcie budżetu na 2027 r. (7 października 2026 r.) proponuje wyższy zasiłek pogrzebowy, ale też wyższy udział własny przy transporcie zwłok. Zmiany mają objąć zgony po 31 grudnia 2026 r. i wymagają jeszcze zgody Stortingu.
| Świadczenie | 2026 | Propozycja 2027 |
|---|---|---|
| Zasiłek pogrzebowy (Gravferdsstønad), maks. | 30 898 NOK | 37 000 NOK |
| Udział własny przy transporcie zwłok (Båretransport) | 3 090 NOK (10% zasiłku) | 7 400 NOK (20% zasiłku) |
Kto zyska, a kto straci? Rodziny, które dostają tylko wsparcie na transport, zapłacą więcej. Te, które korzystają z obu świadczeń, wyjdą na tym tak samo albo lepiej. Rząd uzasadnia zmianę kosztami: wydatki na transport zwłok wzrosły z 187 mln NOK w 2021 r. do 402 mln NOK w 2025 r.
Gdy zgon nastąpił w Polsce
Jeśli osoba zameldowana w Norwegii umrze w Polsce, norweskie urzędy nie dostaną informacji automatycznie. Zgon musi zgłosić rodzina.
- Wyślij pocztą oryginał aktu zgonu z apostille do Skatteetaten: Postboks 9200 Grønland, 0134 Oslo. Polską apostille wydaje Ministerstwo Spraw Zagranicznych.
- Powiadom NAV jak najszybciej. Emerytura NAV przysługuje do końca miesiąca zgonu. Pieniądze wypłacone za kolejne miesiące trzeba będzie zwrócić.
- O rentę rodzinną wdowa lub wdowiec mieszkający w Polsce wnioskuje przez ZUS, podając okresy pracy w Norwegii.
- Emeryturę pracowniczą (Tjenestepensjon, np. SPK, KLP lub prywatny fundusz) zgłoś w funduszu osobno.
Szczegóły tej sytuacji opiszemy w części 2 poradnika.
Lista terminów i dokumentów
Najważniejsze terminy
| Termin | Co | Gdzie |
|---|---|---|
| Od razu | Stwierdzenie zgonu przez lekarza | 113, Legevakt, personel szpitala |
| 10 dni roboczych | Pochówek albo przewiezienie do krematorium | Gmina, zakład pogrzebowy |
| do 3 dni od wniosku | Zaświadczenie na przewóz zwłok do Polski | Konsulat RP w Oslo |
| 60 dni | Decyzja o formie podziału spadku | Sąd rejonowy (Tingrett) |
| 6 miesięcy | Wniosek o zasiłek pogrzebowy | NAV |
| 6 miesięcy | Złożenie urny do grobu | Gmina |
| 6 miesięcy od stwierdzenia nabycia spadku | Zgłoszenie spadku SD-Z2 (zwolnienie z podatku) | Polski urząd skarbowy |
| 12 miesięcy | Wniosek o zasiłek pogrzebowy ZUS (jeśli przysługuje) | ZUS |
Dokumenty do przygotowania
- paszport lub dowód osobisty zmarłego, norweski numer Fødselsnummer lub D-nummer,
- akt zgonu Melding om dødsfall z sądu rejonowego, z apostille,
- Legeerklæring om dødsfall, Smitteattest i Laissez-passer – przy przewozie trumny,
- zezwolenie starosty lub prezydenta miasta na sprowadzenie zwłok,
- tłumaczenia przysięgłe norweskich dokumentów i polski akt zgonu po rejestracji,
- akt małżeństwa i akty urodzenia dzieci – do sprawy spadkowej,
- faktury i rachunki z zakładu pogrzebowego – do NAV i ZUS,
- numery kont bankowych w Norwegii i w Polsce,
- kontakty: pracodawca, agencja pracy, ubezpieczyciel, fundusz OTP, związek zawodowy,
- Skifteattest albo polskie postanowienie o nabyciu spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia,
- pełnomocnictwa dla zakładu pogrzebowego i między spadkobiercami.
Poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej. Kwoty według stanu na listopad 2026 r.
(© LOCALMARKET GROUP)
