Dla jednych sprawa oczywista, dla innych temat tabu. Pożyczanie ma sens, ale z zaufaniem i umową. Spisując umowę pożyczki dla przyjaciół, rodziny czy partnera, chronisz obie strony.
Ktoś z Twoich znajomych lub krewnych ma kłopoty finansowe z powodu pandemii COVID-19 i potrzebuje pożyczki? Czy chodzi o przyjaciółkę czasowo na zasiłku, czy o kuzyna-taksówkarza, którego biznes utknął w martwym punkcie – jeśli chcesz pomóc, zrób to z głową. Dla dobra obu stron. Nawet pożyczając pieniądze przyjacielowi lub członkom rodziny w trudnej sytuacji finansowej, warto zachować wszelkie środki ostrożności.
Pożyczanie pieniędzy przyjaciołom, rodzinie lub partnerowi: zalety i wady
Pożyczanie pieniędzy od znajomych lub rodziny ma zalety. Jest mało skomplikowane, nie wymaga wielu formalności, a dług nie jest widoczny dla urzędu podatkowego – Skatteetaten. Można nawet uzyskać bardzo dobre oprocentowanie, a do sporządzenia umowy nie dochodzą opłaty administracyjne, notarialne czy za adwokata. Cieszy też to, że można pomóc bliskim osobom rozwiązać problem.
Przeczytaj także: NADMIERNE ZADŁUŻENIE W NORWEGII: JAK ROZWIĄZAĆ PROBLEM NIESPŁACONYCH KREDYTÓW I JAKIE GROŻĄ MI KONSEKWENCJE?
Niestety, pożyczka prywatna może przysporzyć problemów, gdy pożyczkobiorca przestanie ją regularnie spłacać albo z różnych powodów całkowicie odmówi spłaty. Wtedy może się okazać, że trzeba dochodzić swoich roszczeń w sądzie. „Zniknęły pieniądze, zniknęła niestety i przyjaźń!”
Pożyczka to nie prezent. Potrzebny formalizm
Pożyczanie pieniędzy może odbyć się bez stresu i niepokoju, jeśli zrobisz to we właściwy sposób. Jeśli pożyczasz pieniądze osobie prywatnej, zrób to na piśmie. W ten sposób unikniesz nieporozumień i kłótni, które mogłyby powstać, gdyby czegoś nie ustalono z góry.
– Pierwszym krokiem powinno być spisanie umowy pożyczki (Gjeldsbrev) – radzi adwokat Kinga Zwierzchowska z Advokatfirma Tingmann AS w Stavanger. – W umowie można wpisać odsetki, nawet jeśli nie są one obowiązkowe.
Specjalistka wyjaśnia, że spisanie umowy służy nie tylko sformalizowaniu i zagwarantowaniu spłaty:
– Niektórzy pożyczkobiorcy zakładają, że nie jest to konieczne, jeśli transakcja odbywa się między przyjaciółmi lub w rodzinie. Warto jednak wiedzieć, że bez podpisanej umowy o spłacie ryzykujemy, iż organy podatkowe przekwalifikują transakcję na ukrytą darowiznę (Gave) i zażądają za nią opłat.
Przeczytaj także: NIERUCHOMOŚCI W NORWEGII: KREDYTOBIORCY UWIĘZIENI PRZEZ POŻYCZKĘ POMOSTOWĄ (MELLOMFINANSIERING)
Zwierzchowska radzi, aby dla dobra obu stron spisać wszystkie istotne warunki umowy:
– Trzeba określić kwotę pożyczki, czas jej trwania, warunki spłaty oraz stopę procentową. Taki formalizm pozwala uniknąć przekwalifikowania transakcji przez urząd skarbowy, bo pokazuje, że to rzeczywiście prawdziwa pożyczka. Warto też wskazać datę zwrotu środków.
Wierzyciel i dłużnik mogą umówić się na spłatę w ratach albo jednorazowo. Obie strony powinny wspólnie ustalić wszystkie warunki, aby od początku nie było żadnych niedomówień.
Co powinna zawierać umowa pożyczki między osobami prywatnymi?
- datę zawarcia umowy,
- imiona, nazwiska i adresy obu stron,
- dokładną kwotę pożyczki,
- szczegóły przelewu,
- warunki i terminy spłaty,
- odsetki (Rente),
- dodatkowe ustalenia, np. zabezpieczenie (Pant).
Co zrobić, jeśli pożyczka prywatna nie zostanie spłacona w terminie?
Jeśli ustaliliście pożyczkę z zabezpieczeniem, pożyczkobiorca będzie musiał przekazać Ci wartościowy przedmiot wskazany w umowie – na przykład drogi rower, biżuterię, komputer lub coś innego. Jeśli była to pożyczka bez zabezpieczenia, nie możesz żądać żadnego przedmiotu, a jedynie spłaty samego długu – na przykład z wynagrodzenia pożyczkobiorcy (Utleggstrekk).
Brak spłaty w terminie nie zawsze oznacza najgorsze. Zanim podejmiesz formalne kroki w celu odzyskania długu, porozmawiaj z dłużnikiem, poznaj prawdę o stanie jego finansów i jego plany co do spłaty. Jeśli to nic nie da, udaj się do prawnika lub komornika – Namsmann – z umową pożyczki w ręku. Nie czekaj zbyt długo, ponieważ okres przedawnienia (Foreldelse) pożyczek osobistych wynosi trzy lata.
Przeczytaj także: NAJLEPSZE OFERTY KREDYTÓW, POŻYCZEK KONSUMENCKICH (FORBRUKSLÅN) I REFINANSOWANIE W NORWEGII: JAK TO WYGLĄDA W PRAKTYCE?
Jak pożyczać nieznajomym?
Jeśli Twoje finanse na to pozwalają, możesz też rozważyć pożyczanie pieniędzy nieznajomym. To legalne, a do tego może być korzystne – takie pożyczki to niestandardowa forma dywersyfikacji inwestycji w realnej gospodarce.
Można to zrobić na przykład za pośrednictwem serwisu Bondora Investment, który oferuje kredyty konsumenckie online o stałym oprocentowaniu, zwłaszcza na niewielkie kwoty. Kredyty te finansują inwestorzy prywatni i instytucjonalni. W 2019 r. inwestorzy uzyskali zwrot w wysokości od 6,00% do nawet 12,00%.
Ryzyko pożyczkodawcy jest rozłożone, ponieważ nie finansuje on jednego kredytobiorcy, lecz inwestuje w fundusz, który udziela pożyczek. Pamiętaj, że inwestycja ta jest zarezerwowana dla „inwestorów profesjonalnych” w rozumieniu kodeksu monetarnego i finansowego, czyli osób spełniających kryteria kompetencji i zamożności. Za pośrednictwem serwisu drobne kwoty pożyczają setki osób – zwykle od 1 000 do 5 000 euro, a górna granica wynosi 25 000 euro.
Mikrokredyty z odsetkami lub bez
Innym rozwiązaniem jest finansowanie solidarnościowych mikrokredytów, na przykład za pośrednictwem Perx Folkefinansiering AS. Firma, która stworzyła platformę finansowania społecznościowego (Folkefinansiering), uzyskała oficjalną rejestrację w Finanstilsynet.
Przeczytaj także: KREDYT NA NIERUCHOMOŚĆ W NORWEGII: CORAZ WIĘCEJ ODRZUCANYCH WNIOSKÓW
Pożyczki udzielane za pomocą tej platformy (minimalna kwota to 10 euro) nie przynoszą odsetek. Liczą się tu solidarność społeczna, odpowiedzialność i chęć wspierania projektów zgodnych z Twoimi wartościami. Pożyczkodawca sam wybiera projekty, którym chce pomóc.
W Norwegii działa też wiele platform crowdfundingowych, na przykład Kameo, które pozwalają osobom prywatnym pożyczać pieniądze małym i średnim firmom i zarabiać na odsetkach.
Deklaracja w zeznaniu podatkowym (Skattemelding)
Prywatna pożyczka z umową i wysokimi odsetkami może mieć niekorzystne skutki podatkowe, ponieważ przelewy powinny być udokumentowane, a zysk z odsetek wykazany w zeznaniu podatkowym (Skattemelding). Przy bardzo dużych kwotach lub wątpliwościach skontaktuj się z doradcą inwestycyjnym, doradcą podatkowym albo księgowym, aby uniknąć przykrych niespodzianek ze strony urzędu skarbowego – Skatteetaten.
Przeczytaj także: KREDYT W NORWEGII | 5 PROSTYCH PUNKTÓW, ABY ROZWAŻYĆ KONSOLIDACJĘ ZADŁUŻENIA
(© LOCALMARKET GROUP)