Korona norweska obchodzi 150-lecie. Rocznicę upamiętnia nowa miniwystawa w Muzeum Historii Kultury – Kulturhistorisk museum w Oslo. Choć coraz mniej osób płaci gotówką, eksperci nie sądzą, że monety i banknoty całkowicie znikną z obiegu.
Przeczytaj także: BANK HSBC SPODZIEWA SIĘ UMOCNIENIA NORWESKIEJ KORONY
Według Norges Bank gotówką regulowane są dziś zaledwie 2–3 procent płatności w Norwegii.
– Korona jest walutą od 150 lat. Niewiele jest rzeczy w społeczeństwie, z którymi tak wiele osób ma tak bliską i nieprzerwaną relację przez całe życie
– mówi agencji NTB profesor Svein Gullbekk, numizmatyk z Muzeum Historii Kultury.
Rocznicę upamiętnia miniwystawa „Korona norweska”, na której pokazano pierwsze monety i banknoty w historii kraju.
Od dalera do korony
Od średniowiecza Norwegia płaciła dalerami i monetami cesarskimi. W 1875 r. świat szybko się zmieniał, a potrzeba wspólnych standardów rosła. W tym samym roku Norwegia przyjęła system metryczny i przystąpiła do unii monetarnej ze Szwecją i Danią, której celem była wspólna waluta skandynawska.
– Nazwa „korona” pochodzi od duńskich monet, które król Christian IV wprowadził w 1618 r. Na jednej stronie widniała duża korona królewska, Corona Danica. Dlatego monety zaczęto nazywać „koronami”
– wyjaśnia Gullbekk.
Przeczytaj także: DANE DOTYCZĄCE BANKRUCTW W NORWEGII POTWIERDZAJĄ, ŻE RYNEK NIERUCHOMOŚCI ZNAJDUJE SIĘ W KRYZYSIE
Ostatni norweski spesiedaler wybito w 1873 r. Przez pewien czas obowiązywały obie jednostki: jedna korona była warta 30 szylingów, a 20 koron odpowiadało pięciu spesiedalerom.
– Norwegia była wówczas jedynym krajem, w którym monety miały podwójne nominały, obie wartości były wyraźnie wybite. Nie wiem, ile w tym prawdy, ale podobno Szwedzi i Duńczycy żartowali, że Norwegowie tak słabo liczą, że muszą mieć na monetach oba nominały
– śmieje się Gullbekk.
W ramach unii walutowej monety można było używać w trzech krajach, co sprzyjało rozwojowi przemysłu i handlu. System rozpadł się jednak wraz z wybuchem I wojny światowej.
Wymieniaj waluty online z Wise
Niskie opłaty i kurs wymiany bez ukrytej marży
WYMIEŃ NOK NA PLN Z WISECoraz mniej gotówki
Wystawa powstała we współpracy z Norges Bank, który udostępnił m.in. wyjątkowy eksponat: najcenniejszy banknot w historii Norwegii.
– Był wart prawie pół kilograma złota, czyli około pół miliona dzisiejszych koron. Gdy dziś Økokrim uważa, że trzeba wycofać banknot tysiąckoronowy, bo jest zbyt wartościowy, to i tak blednie on przy tamtym
– mówi Gullbekk.
Przeczytaj także: JAK KORONA SZWEDZKA STAŁA SIĘ PRAWDZIWĄ „KRÓLOWĄ WALUT”
Według Norges Bank w obiegu jest dziś około 38 miliardów koron w gotówce.
– Ilość gotówki spada od lat, zarówno pod względem jej udziału w obiegu, jak i wykorzystania w płatnościach. Dziś jest jej o około 25 procent mniej niż w 2015 r.
– mówi Anne Johansen, dyrektor ds. płatności gotówkowych w Norges Bank.
Gotówka wciąż potrzebna
Norwegia należy do światowej czołówki płatności cyfrowych. Johansen podkreśla jednak, że gotówka nadal pełni ważną rolę, nie tylko jako środek płatniczy, ale też jako element bezpieczeństwa i włączenia finansowego.
Przeczytaj także: ZŁOTA MONETA ZYGMUNTA III WAZY SPRZEDANA NA AUKCJI W OSLO ZA REKORDOWE 19,2 MLN NOK
– Jest szczególnie ważna z punktu widzenia gotowości na sytuacje kryzysowe oraz dla osób, które z różnych powodów nie mogą korzystać z płatności elektronicznych. Dlatego gotówka musi być dostępna
– wyjaśnia Johansen. Odpowiadają za to zarówno Norges Bank, jak i banki komercyjne.
Podobnego zdania jest Gullbekk. Uważa, że pełne przejście Norwegii na płatności bezgotówkowe potrwa dłużej, niż się powszechnie sądzi.
– Korona służyła Norwegii znakomicie – w czasach dobrobytu, kryzysów finansowych i wojen. Z perspektywy historii możemy być naprawdę dumni z naszej waluty
– podsumowuje Gullbekk.
Aktualizacja: los banknotu 1000 koron
29 kwietnia 2026 r. Norges Bank zdecydował, że nie wycofa banknotu 1000 koron, mimo apelu Økokrim. Bank przestał jednak dostarczać nowe banknoty 1000-koronowe do banków komercyjnych. Banknot pozostaje ważnym środkiem płatniczym, ale z czasem będzie go w obiegu coraz mniej.
Max łatwo, min opłat
Najprostszy sposób na przelew pensji z Norwegii do Polski
WYŚLIJ PIENIĄDZE Z WISEŹródła: NTB, Norges Bank, Kulturhistorisk museum. Artykuł zawiera linki partnerskie.