Dobrze skomunikowana okolica, piękny widok, optymalny układ, odpowiednia liczba sypialni… Myślisz, że znalazłeś idealną nieruchomość? Nie do końca. Zanim zainwestujesz dużą sumę pieniędzy, poświęć chwilę na sprawdzenie kilku dodatkowych kwestii, które mogą okazać się bardzo wartościowe.
W pigułce
- Sprawdź części wspólne budynku, zaległe opłaty i protokoły z zebrań – za remonty zapłacisz także Ty.
- Klasa energetyczna F lub G oznacza wysokie rachunki, niższą wycenę banku i brak zielonego kredytu.
- Zajrzyj do planu zagospodarowania (Reguleringsplan) – sprawdź, co może powstać obok.
- Kupując we dwoje, ustalcie formę współwłasności – samboerzy nie dziedziczą po sobie automatycznie.
- Sprawdź ryzyko powodzi i osuwisk na mapach NVE i NGU.
Choć ceny rosną, a podaż nieruchomości na sprzedaż spadła, rynek wciąż pozostaje korzystny dla kupujących. Daje to możliwość wyboru i więcej czasu na zapoznanie się z ofertami – i właśnie to obserwujemy obecnie w większości transakcji.
Przeczytaj także: DOM LUB MIESZKANIE W NORWEGII | WSZYSTKO, CO WARTO WIEDZIEĆ O LOKALNYM RYNKU NIERUCHOMOŚCI
– „Kupujący są bardzo uważni i dużo dłużej podejmują decyzje o transakcji niż wcześniej” – zauważa Kornelia Krynicka, wieloletnia agentka nieruchomości (Eiendomsmegler) w Oslo i dyrektor zarządzająca agencji Privatmegleren Premium przy Tjuvholmen i Aker Brygge.
Współwłasność: nie skupiaj się wyłącznie na mieszkaniu
Kupujący nie mylą się już tak często, ale pewne kwestie zasługują na szczególną uwagę. Kupując mieszkanie, łatwo skupić się wyłącznie na samym lokalu, widoku i układzie. Są one ważne, ale kupujący nabywa także udział w częściach wspólnych budynku (Sameie lub Borettslag) – holu, windzie, dachu. Jeśli są w złym stanie i wymagają remontu, będziesz musiał się do niego dołożyć. Dlatego dokładnie obejrzyj części wspólne i upewnij się, że są w dobrym stanie.
Aby dowiedzieć się, czy pozostali współwłaściciele mają środki na pokrycie kosztów prac, sprawdź, czy nie ma zaległych opłat wspólnych (Felleskostnader) i jak wysoki jest dług wspólny (Fellesgjeld). Przeczytaj też sprawozdanie finansowe wspólnoty (Årsregnskap) – powinno zostać przekazane najpóźniej przy podpisaniu umowy sprzedaży.
Przeczytaj także: PORADY EKSPERTÓW | 6 SPOSOBÓW NA ZAKUP NIERUCHOMOŚCI W NORWEGII Z NISKIM KAPITAŁEM WŁASNYM
Na tym etapie (lub nieco wcześniej) możesz poprosić o protokoły z ostatnich walnych zgromadzeń (Generalforsamling), w których zapisano podjęte decyzje. Warto też sprawdzić, czy budynek przeszedł kompleksową ocenę stanu technicznego z listą prac na najbliższe dziesięć lat i czy wspólnota przyjęła na tej podstawie plan wieloletni. Taki dokument pokazuje, które prace będą realizowane w pierwszej kolejności i ile będą kosztować.
Dane o nieruchomości – właścicielach, obciążeniach i granicach działki – sprawdzisz w rejestrze norweskiego urzędu kartograficznego Kartverket: seeiendom.kartverket.no.
Kupujesz mieszkanie lub dom?
Porównaj oferty kredytu hipotecznego (Boliglån) z kilku banków – jeden wniosek, bez zobowiązań.
SPRAWDŹ KREDYT HIPOTECZNY »Sprawdź efektywność energetyczną
Kolejny dokument, który kupujący musi otrzymać, to świadectwo charakterystyki energetycznej – Energimerking (Energiattest). Dom w klasie F lub G zużywa bardzo dużo energii.
Norwegia ma długie i chłodne zimy, a ceny prądu w ostatnich latach są zmienne i potrafią być bardzo wysokie (szczególnie na południu kraju). Oznacza to realnie wyższe miesięczne koszty ogrzewania niż w budynkach w klasie A–C.
Banki w Norwegii coraz częściej biorą pod uwagę klasę energetyczną przy wycenie zabezpieczenia kredytu hipotecznego. Dla domów w klasie G może to oznaczać niższą wycenę, a więc mniejszą możliwą kwotę kredytu. Niektóre banki oferują preferencyjne warunki – zielony kredyt hipoteczny (Grønt boliglån) – wyłącznie dla domów w klasie A lub B. Kupując dom w klasie G, tracisz tę możliwość.
Przeczytaj także: RENOWACJA ENERGETYCZNA NIERUCHOMOŚCI W NORWEGII | JAKA POMOC CI PRZYSŁUGUJE?
Trend w Norwegii zmierza w stronę „zielonych nieruchomości”. Budynki w klasie F i G stają się coraz trudniejsze do sprzedania i zwykle osiągają niższą cenę rynkową. W przyszłości przepisy UE i EOG mogą wymagać stopniowej poprawy standardu energetycznego budynków, co jeszcze bardziej obniży atrakcyjność klasy G.
Coraz częściej pojawiają się też propozycje ograniczenia wynajmu domów o najniższej klasie energetycznej. Jeśli planujesz kupić dom w klasie G pod wynajem, w przyszłości możesz napotkać bariery prawne.
Nawet jeśli nie planujesz wynajmu, niska klasa energetyczna obniża wartość nieruchomości. – „Może to być jednak atut, jeśli jesteś gotów podjąć działania modernizacyjne” – mówi Łukasz Jakubów-Kędzierski, partner zarządzający Sjølyst Investors AS, firmy doradczej kupującej nieruchomości w Norwegii wspólnie z inwestorami prywatnymi.
Choć jest tu pole do negocjacji ceny, pamiętaj, że remonty nie są łatwe, a na dofinansowanie z programu Enova nie zawsze można liczyć.
Wysokie rachunki za prąd?
Niska klasa energetyczna to wyższe koszty ogrzewania. Sprawdź, czy płacisz za prąd za dużo.
PORÓWNAJ DOSTAWCÓW PRĄDU »Przeczytaj także: OBRÓT NIERUCHOMOŚCIAMI W NORWEGII | CO JEŚLI SPRZEDAJĄCY UMRZE PRZED PODPISANIEM UMOWY?
Pusta działka albo mały dom obok? Uważaj!
Kupno domu i odkrycie, że tuż za płotem powstanie nowy budynek albo że pusta działka obok zamieni się w magazyn – to koszmarna sytuacja.
Jeśli sprzedający lub agent nieruchomości o tym wiedzą, powinni poinformować kupującego. W przeciwnym razie kupujący może dochodzić roszczeń z tytułu wad. Najlepiej jednak samemu sprawdzić wcześniej, co może powstać w okolicy – zwłaszcza że w wielu miastach duże działki z jednym domem są dzielone pod nową zabudowę.
Gdzie to sprawdzić? W planie zagospodarowania dla danego terenu (Reguleringsplan) w urzędzie gminy albo w ogólnym planie gminy (Kommuneplan). Dokumenty te są dostępne online. Plan określa m.in.:
- czy działka nadaje się do zabudowy,
- maksymalną wysokość zabudowy,
- wymagane odsunięcie od granicy działki,
- dopuszczalną powierzchnię zabudowy.
Pomóc może w tym także pośrednik w obrocie nieruchomościami (Eiendomsmegler).
Przeczytaj także: JAK WYBRAĆ ODPOWIEDNIĄ AGENCJĘ DO SPRZEDAŻY NIERUCHOMOŚCI W NORWEGII?
Kupujecie razem? Wyjaśnij sytuację prawną
Kupując nieruchomość we dwoje, trzeba uwzględnić swój stan cywilny. W związku nieformalnym (Samboer) każdy z partnerów wnosi określoną kwotę na zakup, a w razie rozstania osoba, która chce zostać w domu, musi wykupić udział drugiej.
Po śmierci jednego z partnerów drugi nie dziedziczy automatycznie – musi wykupić udział od spadkobierców.
Umowa partnerska daje nieco większą ochronę, ale wiele zależy od wybranego ustroju: rozdzielności majątkowej lub współwłasności. Przy rozdzielności każdy zachowuje swój wkład. Przy współwłasności udział każdej osoby wynosi 50/50.
Największą ochronę daje małżeństwo – zarówno w razie rozwodu, jak i śmierci, szczególnie gdy są dzieci.
Przeczytaj także: ROZWÓD W NORWEGII | JAK PODZIELIĆ WSPÓLNY MAJĄTEK I NIERUCHOMOŚĆ?
Inwestujesz w nieruchomości w Norwegii?
Strategiczne doradztwo inwestycyjne, kupno i sprzedaż nieruchomości oraz finansowanie – SJØLYST INVESTORS AS, Oslo.
POROZMAWIAJ Z SJØLYST INVESTORS AS »Zmiana klimatu zmienia zasady gry
Zakup nieruchomości to decyzja na lata. Jeśli dom w ciągu kilku dekad może zostać zalany albo regularnie narażony na powodzie, trzeba to wiedzieć.
Informacje o tym znajdziesz w dokumentach dołączanych przy zakupie nieruchomości, m.in. w raporcie o stanie technicznym (Tilstandsrapport) i informacjach o ryzykach naturalnych: strefach powodziowych, osuwiskach i cofaniu się linii brzegowej.
Warto sprawdzić:
- NVE – Norges vassdrags- og energidirektorat (Dyrekcja ds. Wód i Energii) – mapy zalewowe i mapy ryzyka,
- NGU – Norges geologiske undersøkelse (Norweska Służba Geologiczna) – zagrożenia geologiczne, m.in. niestabilne grunty i osuwiska.
Nawet w głębi lądu istnieją zagrożenia, np. grunty gliniaste, które kurczą się i pęcznieją i mogą uszkodzić fundamenty. Warto wiedzieć, czego się spodziewać.
Przeczytaj także: DANE DOTYCZĄCE BANKRUCTW W NORWEGII POTWIERDZAJĄ, ŻE RYNEK NIERUCHOMOŚCI ZNAJDUJE SIĘ W KRYZYSIE
Nieruchomości w Norwegii: eksperci odpowiadają na Twoje pytania
W niepewnej sytuacji gospodarczej pojawia się wiele pytań: Czy kryzys na rynku nieruchomości naprawdę się skończył? Dokąd zmierzają stopy procentowe kredytów hipotecznych i jak mądrze pożyczać? Czy inwestowanie w nieruchomości w Norwegii nadal się opłaca?
Na te i inne pytania odpowiedzą nasi eksperci rynku nieruchomości, zarządcy i doradcy finansowi. Napisz do nas: post@localmarket.no.
Kupujesz lub sprzedajesz nieruchomość?
Wycena, kupno i sprzedaż – porozmawiaj z naszymi ekspertami.
KUPNO I WYCENA NIERUCHOMOŚCI »(© LOCALMARKET GROUP)