Spadkodawcy często zapominają o dacie i podpisie, a także o obecności dwóch świadków, bez których testament w Królestwie Norwegii jest co do zasady nieważny – wyjaśnia polskojęzyczny adwokat, Elisabeth Jensen.
PYTANIE DO EKSPERTA
Mam zamiar napisać testament w Norwegii, na co powinienem zwrócić uwagę?
W wielu krajach, m.in. w Polsce, Francji czy Niemczech, popularny jest Testament Holograficzny, czyli własnoręczny. Musi być w całości napisany ręką spadkodawcy, opatrzony datą i podpisany, a nie wymaga świadków. Testament napisany na komputerze i jedynie podpisany byłby w tych krajach nieważny.
W Norwegii jest odwrotnie. Podstawową formą jest testament sporządzony na piśmie, odręcznie lub na komputerze, i podpisany przez spadkodawcę w obecności dwóch świadków. Testament holograficzny bez świadków jest tu dopuszczalny tylko wyjątkowo, jako tzw. testament awaryjny. Wielu Polaków jest tym zaskoczonych, dlatego to pierwszy punkt, na który warto zwrócić uwagę.
Przeczytaj także: REŻIM MAŁŻEŃSKI W NORWEGII | O CZYM PAMIĘTAĆ, PRZEPROWADZAJĄC SIĘ ZA GRANICĘ?
Zdarza się również, że spadkodawcy zapominają o dacie lub o podpisie. Brak daty nie zawsze unieważnia testament, ale może utrudnić ustalenie, który dokument jest najnowszy, jeśli istnieje ich kilka. Podpisu spadkodawcy i świadków nie da się natomiast niczym zastąpić.
Kolejny częsty błąd to brak testamentu u osób, które chcą przekazać majątek komuś spoza najbliższej rodziny, np. przyjacielowi, partnerowi bez wspólnych dzieci albo organizacji. Bez testamentu majątek przypadnie spadkobiercom ustawowym, a krąg krewnych dziedziczących z ustawy jest w Norwegii ograniczony. Jeśli takich krewnych nie ma, spadek nie trafi do znajomych, tylko do fundacji wskazanej w ustawie. Kto chce samodzielnie zdecydować o losie swojego majątku, musi wskazać to wprost w testamencie.
Nieprecyzyjne sformułowania
Musimy też unikać sformułowań nieprecyzyjnych lub niejednoznacznych pod względem prawnym, takich jak „życzę sobie” czy „chciałbym, aby”. Życzenie nie jest rozrządzeniem, więc istnieje ryzyko, że wola spadkodawcy nie zostanie wykonana. Testament powinien jasno wskazywać, kto i co otrzymuje.
Przeczytaj także: BIZNES W NORWEGII | JAK DOBRZE NAPISAĆ PAKT UMOWNY W INTERESIE FIRMY I JEJ WSPÓLNIKÓW?
W kontekście pisania testamentu w Norwegii warto również pamiętać o kilku innych istotnych kwestiach, jak podkreśla polskojęzyczny adwokat w Królestwie Norwegii, Elisabeth Jensen. Oto one:
Wymagania dotyczące testamentu: Testament musi być sporządzony na piśmie i podpisany przez spadkodawcę. Może być napisany odręcznie, na komputerze lub na maszynie. O jego ważności decyduje podpis i obecność świadków, a nie sposób zapisania tekstu.
Podpisany przez świadków: Testament musi zostać podpisany przez dwóch świadków zaakceptowanych przez spadkodawcę. Spadkodawca podpisuje testament albo potwierdza swój podpis w obecności świadków, a świadkowie podpisują się w obecności spadkodawcy. Świadkowie muszą być pełnoletni, nie mogą być beneficjentami testamentu ani osobami im bliskimi i muszą wiedzieć, że podpisują testament. Nie muszą natomiast znać jego treści, a spadkodawca może zachować ją w tajemnicy.
Przeczytaj także: FIRMA W NORWEGII | JAKA JEST TU ROLA PRAWNIKA BIZNESOWEGO?
Testament awaryjny (Nødtestament): Nie zawsze można zachować zwykłą formę testamentu, np. w nagłej sytuacji zagrożenia życia. Prawo norweskie przewiduje wtedy dwa rodzaje testamentu awaryjnego: testament ustny złożony wobec dwóch świadków oraz testament pisemny bez świadków. Warunki są bardzo surowe. Nie wystarczy, że znalezienie świadków było kłopotliwe, musiało być praktycznie niemożliwe. W praktyce ważny testament awaryjny powstaje rzadko.
Zachowek (Pliktdelsarv): Norweskie prawo spadkowe chroni najbliższych. Dzieci mają prawo do części majątku, której nie można im odebrać testamentem. Wynosi ona dwie trzecie spadku, ale nie więcej niż ustawowy limit przypadający na każde dziecko. Małżonek ma prawo do minimalnej części spadku. Testamentem można swobodnie rozporządzić tylko tą częścią majątku, która nie jest chroniona.
Przeczytaj także: ROZWÓD LUB SEPARACJA — SEPARASJON OG SKILSMISSE W NORWEGII. PODSTAWOWE RÓŻNICE
Język testamentu: Norweskie prawo nie wymaga, aby testament był sporządzony po norwesku. Warto napisać go w języku, który dobrze rozumiesz. Przy sprawie spadkowej może jednak być potrzebne tłumaczenie na język norweski.
Aktualizacja testamentu: Jeśli zmienią się Twoje okoliczności osobiste lub majątkowe (ślub, rozwód, narodziny dziecka, zakup nieruchomości), zaktualizuj testament. Regularne aktualizacje pomogą uniknąć niejasności i sporów po Twojej śmierci.
Przechowywanie testamentu: Najbezpieczniej złożyć testament do przechowania w Sądzie Rejonowym (Tingrett). Zostanie on wpisany do ogólnokrajowego rejestru testamentów prowadzonego przez norweskie sądy i automatycznie przedstawiony po Twojej śmierci. Usługa kosztuje około 1000 koron. Jeśli w skład spadku wchodzi nieruchomość, po zakończeniu sprawy spadkowej trzeba ją przepisać na spadkobierców w księgach wieczystych prowadzonych przez Kartverket.
Przeczytaj także: ROZWÓD W NORWEGII | JAK PODZIELIĆ WSPÓLNY MAJĄTEK I NIERUCHOMOŚĆ?
Zawsze warto skonsultować się z prawnikiem w Norwegii, aby upewnić się, że testament jest w pełni zgodny z obowiązującym prawem norweskim i spełnia wszystkie wymogi formalne. Dobrze przygotowany testament pozwoli zabezpieczyć Twój majątek i przekazać go zgodnie z Twoją wolą.
Chcesz napisać testament w Norwegii i szukasz wsparcia? Nasi adwokaci pomogą Ci zdecydować, jak rozdysponować spadek zgodnie z Twoją wolą.