Latem 2022 r. linie lotnicze w Skandynawii i w całej Europie zmagały się z problemami logistycznymi, awariami systemów, brakiem personelu i strajkami. Niektóre odwołały dziesiątki, a nawet setki lotów. Oto Twoje prawa w przypadku odwołania lub opóźnienia lotu albo odmowy wejścia na pokład z powodu nadkompletu.
Najgorszy okres od ponad dziesięciu lat
Po dwóch latach pandemii wiele europejskich linii lotniczych borykało się z brakiem personelu. Sceny chaosu rozgrywały się na lotniskach w Belgii, Holandii, Wielkiej Brytanii, Niemczech i Skandynawii. W Norwegii sytuacja była spokojniejsza niż u sąsiadów: pracownicy mogli w czasie kryzysu korzystać z czasowych zwolnień (Permittering), co pozwoliło uniknąć masowych zwolnień i szybciej wrócić do pracy po wznowieniu ruchu.
Jak wynika z porównania dziennika VG, w czerwcu 2022 r. odwołano 2465 z 52 465 zaplanowanych lotów do i z lotnisk Avinor w Norwegii, czyli 4,7%. Kolejne 22% lotów było opóźnionych o ponad 15 minut. Był to najgorszy czerwiec dla branży od ponad dekady.
Kolejne zakłócenia: strajki w SAS i Widerøe
Związek pilotów linii SAS zapowiedział strajk od 24 czerwca w Danii i od 29 czerwca w Norwegii i Szwecji. Chciał zmusić zarząd do wznowienia rozmów o planie restrukturyzacji grupy, która z trudem wychodziła z pandemii. Jednym ze źródeł konfliktu był los około 560 pilotów zwolnionych w 2020 r. Strajk zapowiedziano dokładnie na początek wakacji.
Przeczytaj także: SKANDYNAWSKIE LINIE LOTNICZE SAS ZMIENIAJĄ WYGLĄD SWOICH SAMOLOTÓW
SAS zapowiedział też odwołanie około 141 lotów latem, podał portal ekonomiczny E24. Loty wcześniej zaczęła ograniczać również regionalna linia Widerøe, według kierownictwa po to, by odciążyć pracowników. Tam także personel techniczny zapowiadał strajk.
Trudne lato miał też easyJet. Pod koniec maja brytyjska tania linia miała awarię systemu komputerowego i odwołała około 200 lotów. 13 czerwca francuscy piloci ostrzegli przed masowymi odwołaniami z powodu braku personelu.
Jakie masz prawa?
Prawa pasażerów reguluje rozporządzenie (WE) nr 261/2004. Obowiązuje ono:
- na wszystkich lotach z lotnisk w UE, Norwegii, Islandii i Szwajcarii, niezależnie od linii lotniczej,
- na lotach do tych krajów spoza Europy, jeśli wykonuje je europejska linia lotnicza.
Od 1 stycznia 2021 r. unijne przepisy nie obejmują lotów z Wielkiej Brytanii wykonywanych przez linie brytyjskie lub spoza UE. Jeśli lot z Wielkiej Brytanii wykonuje linia z UE, zachowujesz swoje prawa.
Uwaga: za problemy odpowiada linia, która faktycznie wykonuje lot („przewoźnik lotniczy obsługujący lot”). Jeśli to inna firma niż ta, u której kupiłeś bilet, roszczenia kierujesz do niej.
Przeczytaj także: ODSZKODOWANIE ZA LOT | PASAŻEROWIE NIE BĘDĄ JUŻ MUSIELI UDOWADNIAĆ, ŻE WESZLI NA POKŁAD SAMOLOTU
Opóźniony lot
Jeśli lot jest opóźniony o więcej niż dwie godziny, masz prawo do bezpłatnych posiłków i napojów, przypomina AirHelp. Przysługują Ci też dwie bezpłatne rozmowy telefoniczne lub e-maile. Gdy oczekiwanie się przedłuża i jest to konieczne, linia musi zapewnić Ci hotel i transport między lotniskiem a hotelem.
Przy opóźnieniu ponad 3 godzin możesz domagać się zryczałtowanego odszkodowania. Uwaga: liczy się opóźnienie w dotarciu do celu. Jeśli samolot wystartował 3 godziny później, ale wylądował z opóźnieniem mniejszym niż 3 godziny, odszkodowanie nie przysługuje.
| Długość lotu | Odszkodowanie | Obniżka o 50%, gdy po zmianie trasy dotrzesz z opóźnieniem do |
|---|---|---|
| do 1500 km | 250 euro | 2 godzin |
| ponad 1500 km w UE/EOG oraz 1500–3500 km poza nim | 400 euro | 3 godzin |
| ponad 3500 km poza UE/EOG | 600 euro | 4 godzin |
Po 5 godzinach opóźnienia możesz zrezygnować z lotu i otrzymać zwrot ceny biletu, wyjaśnia AirHelp. Jeśli dotrzesz do celu na własną rękę, np. pociągiem lub inną linią, możesz próbować odzyskać od przewoźnika różnicę między ceną nowego biletu a ceną odwołanego lotu.
Przeczytaj także: POWAŻNE AWARIE DWÓCH TANICH LINII LOTNICZYCH W SKANDYNAWII | PRIMERA AIR ZBANKRUTOWAŁA, A NORWEGIAN AIR ZGROMADZIŁ REKORDOWE DŁUGI
Odwołany lot
O odwołaniu mówimy, gdy planowy lot się nie odbył, a Ty zostałeś przeniesiony na inny. Za odwołanie uznaje się też sytuację, w której samolot wystartował, ale musiał wrócić na lotnisko, oraz lot, który wylądował na innym lotnisku niż docelowe.
Przy odwołaniu linia musi zaproponować Ci do wyboru:
- zwrot ceny biletu,
- przelot inną trasą najszybciej, jak to możliwe,
- późniejszy lot zastępczy w dogodnym dla Ciebie terminie, na podobnych warunkach.
Prawo do zwrotu lub zmiany lotu oraz do opieki na lotnisku przysługuje zawsze, niezależnie od przyczyny odwołania.
A lot powrotny? Jeśli loty tam i z powrotem kupiłeś w różnych liniach, zwrot dotyczy tylko odwołanego lotu. Jeśli oba są w jednej rezerwacji, możesz zażądać zwrotu całego biletu albo zmiany odwołanego lotu.
Oprócz zwrotu lub zmiany lotu należy Ci się odszkodowanie od 250 do 600 euro, jeśli o odwołaniu poinformowano Cię mniej niż 14 dni przed wylotem. Odszkodowanie może nie przysługiwać, jeśli linia zaproponowała Ci lot zastępczy z wylotem i przylotem o podobnych godzinach.
Odmowa wejścia na pokład (overbooking)
Jeśli linia odmówi Ci wejścia na pokład z powodu nadkompletu, należy Ci się odszkodowanie zależne od długości lotu. Przewoźnik musi też zaproponować Ci do wyboru zwrot ceny biletu, przelot inną trasą najszybciej, jak to możliwe, albo lot w późniejszym, dogodnym dla Ciebie terminie.
Nadzwyczajne okoliczności
W nadzwyczajnych okolicznościach linia nie musi płacić odszkodowania za odwołanie lub opóźnienie. Należą do nich np. ekstremalna pogoda, niestabilność polityczna czy zagrożenie bezpieczeństwa.
- Strajk poza linią lotniczą, np. kontrolerów ruchu lotniczego, jest nadzwyczajną okolicznością.
- Strajk własnych pracowników linii, jak w kwietniu 2022 r. w Ryanair, nie jest nadzwyczajną okolicznością. Linia musi wtedy zapłacić odszkodowanie.
- Usterki techniczne wykryte podczas przeglądów również nie są nadzwyczajną okolicznością.
To linia lotnicza musi udowodnić nadzwyczajne okoliczności, np. wyciągami z dziennika pokładowego lub raportami z incydentów.
Przeczytaj także: STRAJK PILOTÓW | DLACZEGO LINIE LOTNICZE SAS MUSZĄ W KOŃCU WYPŁACIĆ ODSZKODOWANIE PASAŻEROM, KTÓRYCH LOTY ZOSTAŁY ODWOŁANE
Jak dochodzić swoich praw?
- Złóż reklamację do linii lotniczej. Odszkodowanie nie jest wypłacane automatycznie, trzeba o nie wystąpić. Każda linia ma na swojej stronie formularz reklamacyjny. Możesz też skorzystać z informacji o prawach pasażerów w UE lub w Norwegii.
- Jeśli linia odmówi lub nie odpowie w rozsądnym terminie, w Norwegii możesz skierować skargę do komisji ds. sporów w transporcie (Transportklagenemnda – fly). Informacje znajdziesz na stronie urzędu lotnictwa cywilnego Luftfartstilsynet, a porady także w Forbrukerrådet. Komisja oceni m.in., czy przyczyna opóźnienia była rzeczywiście nadzwyczajna.
- Jeśli Twoja szkoda jest wyższa niż odszkodowanie, różnicy możesz dochodzić w sądzie, ale musisz ją udowodnić.
Przy każdym z tych kroków możesz skorzystać z pomocy firm specjalizujących się w odszkodowaniach lotniczych, takich jak AirHelp, Flyhjelp czy Flyforsinkelser.no. Pobierają one prowizję tylko wtedy, gdy linia faktycznie wypłaci odszkodowanie, zwykle od 25 do 35% kwoty.
Co to oznacza dla Ciebie?
- Liczy się opóźnienie w dotarciu do celu, nie przy wylocie: odszkodowanie przysługuje od 3 godzin.
- Strajk własnych pracowników linii nie zwalnia jej z wypłaty odszkodowania.
- Roszczenie kieruj do linii, która wykonywała lot, nawet jeśli bilet kupiłeś gdzie indziej.
- Zachowaj rezerwację, kartę pokładową i rachunki za jedzenie, hotel i transport.
Nie masz pewności, czy masz prawo do odszkodowania za opóźniony lot? Zapytaj naszych ekspertów, którzy bezpłatnie pomogą Ci przejść przez wszystkie kroki reklamacji.
Artykuł zawiera linki partnerskie.
(LM MEDIA, AirHelp)
