Niezależnie od tego, czy dopiero zakładasz firmę w Norwegii, prowadzisz ją od lat, czy doradzasz komuś, jak prowadzić biznes prawidłowo, warto wiedzieć, jakie ryzyka mogą wystąpić i które z nich da się ubezpieczyć. Dobrze dobrane polisy ubezpieczeniowe mogą wręcz stać się przewagą konkurencyjną firmy.
W każdej firmie ubezpieczeniem powinny być objęte trzy rzeczy: wykonywane usługi, majątek firmy i ludzie. Doświadczenie pokazuje jednak, że mniejsze firmy często mają z tym problem. Część jest ubezpieczona źle albo wcale, a w obszarach kluczowych dla działania biznesu brakuje im ochrony. Zwykle wynika to z braku świadomości tego, co może się wydarzyć.
Przeczytaj także: UBEZPIECZENIE FIRMY W NORWEGII: DLACZEGO OD ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ I ZAWODOWEJ TO KONIECZNOŚĆ?
Ubezpieczenia wymagane przez prawo i ubezpieczenia wymagane przez rozsądek
Ubezpieczenie to umowa losowa: to, czy przyniesie korzyść, zależy od zdarzenia, którego nikt nie przewidzi. Nie każde ubezpieczenie jest obowiązkowe, ale bez niego firma i jej pracownicy zostają po nieszczęśliwym zdarzeniu bez żadnej ochrony. Planowanie, przewidywanie i ocena ryzyka to nie tylko sposób na zabezpieczenie majątku, ale też jedna z najskuteczniejszych metod dbania o rentowność i ciągłość działania firmy.
Na norweskim rynku istnieje kilkadziesiąt rodzajów ubezpieczeń dla firm. Jedne nakłada ustawa, inne umowy z klientami, a jeszcze inne zwykły rozsądek. Wybór nie zawsze jest oczywisty. Większość polis da się jednak przypisać do trzech głównych kategorii:
- Ubezpieczenie majątkowe chroni przed stratami w majątku firmy, także przed skutkami przerwy w działalności (Avbruddsforsikring).
- Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (OC) pokrywa szkody wyrządzone osobom trzecim lub ich mieniu. W wielu zawodach jest obowiązkowe, a w pozostałych praktycznie niezbędne.
- Ubezpieczenie osobowe obejmuje ryzyka dotyczące ludzi: samego przedsiębiorcy i jego pracowników. Chodzi o chorobę, niezdolność do pracy i śmierć. Do tej kategorii należy też obowiązkowy w Norwegii pracowniczy program emerytalny OTP | ITP, czyli II filar.
Najbardziej znane są ubezpieczenia OC, komunikacyjne, majątkowe oraz od wypadków przy pracy. Wiele branż, np. prawnicza, medyczna czy turystyczna, ma jednak własne polisy. Najtrudniejsze do oszacowania jest ryzyko odpowiedzialności cywilnej i właśnie dlatego żaden sektor nie jest na nie odporny.
Ubezpieczenia dla firm w Norwegii w skrócie
| Ubezpieczenie | Status | Co obejmuje | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Yrkesskadeforsikring | Obowiązkowe | Wypadki przy pracy i choroby zawodowe pracowników | Każda firma zatrudniająca pracowników |
| OTP | ITP (Obligatorisk tjenestepensjon) | Obowiązkowe | Emerytura pracownicza, II filar, min. 2% wynagrodzenia | Pracodawcy w sektorze prywatnym, którzy spełniają ustawowe progi |
| Ansvarsforsikring | Często wymagane umową lub przepisami branżowymi | Szkody wyrządzone osobom trzecim i ich mieniu (OC) | Praktycznie każda działalność |
| Profesjonsansvarsforsikring | Obowiązkowe w części zawodów | Błędy w usługach doradczych i projektowych (OC zawodowe) | Doradcy, księgowi, architekci, projektanci |
| Fritidsulykkeforsikring, Helseforsikring, Livsforsikring | Dobrowolne | Wypadki po pracy, prywatna opieka zdrowotna, życie | Firmy, które chcą zatrzymać pracowników |
| Styreansvarsforsikring | Dobrowolne | Osobista odpowiedzialność członków zarządu | Spółki AS z zarządem |
| Cyberforsikring | Dobrowolne | Wyciek danych, atak hakerski, przestój IT | Sklepy internetowe i firmy przetwarzające dane osobowe |
Nie ma działalności „bez ryzyka”
Sposób zabezpieczenia firmy powinien wynikać z analizy ryzyka przeprowadzonej razem z ubezpieczycielem lub doradcą. Najlepiej zrobić ją już przy zakładaniu działalności: ocenić ryzyka i ich możliwe skutki finansowe. Niektóre z nich mogą bezpośrednio uderzyć w płynność firmy, a w skrajnym przypadku doprowadzić do jej zamknięcia.
Druga ważna wskazówka: utrzymuj stały kontakt z ubezpieczycielem. Precyzyjnie opisz, czym zajmuje się firma, zgłaszaj zmiany w zakresie działalności i regularnie przeglądaj wszystkie polisy, żeby sprawdzić, czy nadal odpowiadają temu, co firma faktycznie robi.
Przeczytaj także: ROZWÓJ BIZNESU W NORWEGII A ZMIENIAJĄCE SIĘ POTRZEBY UBEZPIECZENIOWE
Minimum ustawowe: ubezpieczenie od wypadków przy pracy i OTP
Zgodnie z norweskim prawem każda firma zatrudniająca pracowników musi zapewnić im ubezpieczenie od wypadków przy pracy (Yrkesskadeforsikring) oraz obowiązkowy program emerytalny (Obligatorisk tjenestepensjon, czyli OTP, lub ITP Innskuddspensjon). Program emerytalny, tzw. II filar, jest dodatkiem do emerytury z systemu ubezpieczeń społecznych NAV. To jednak tylko minimum.
– Oba świadczenia można rozszerzyć ponad minimalne wymogi. Firma może na przykład wpłacać na emeryturę pracowników więcej niż ustawowe 2% wynagrodzenia. Dla pracodawcy, który chce być atrakcyjny na rynku pracy, to dobry argument w rekrutacji – mówi Łukasz Jakubów Kędzierski, dyrektor zarządzający w Sjølyst Investors AS, firmie doradczej zajmującej się planowaniem finansów i zarządzaniem ryzykiem.
– Minimalne ubezpieczenie od wypadków przy pracy chroni pracownika tylko w miejscu pracy i w godzinach pracy. Pracodawcy często opłaca się rozszerzyć ochronę o czas wolny (Fritidsulykkeforsikring), o prywatną opiekę zdrowotną (Helseforsikring) i o ubezpieczenie na życie (Livsforsikring). Mała firma jest dużo bardziej odporna, kiedy pracownik nagle zachoruje – dodaje Kędzierski.
OC firmy i OC zawodowe
Podstawowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej lub zawodowej (Ansvarsforsikring) występuje w wielu wariantach o różnym zakresie:
- OC z tytułu prowadzenia działalności (Bedriftsansvar) pokrywa szkody wyrządzone osobom trzecim w związku z działalnością lub posiadanym mieniem,
- OC za produkt (Produktansvar) obejmuje szkody wyrządzone przez wyprodukowany lub sprzedany produkt,
- OC zawodowe (Profesjonsansvarsforsikring) chroni przed skutkami błędów w usługach doradczych i projektowych,
- ubezpieczenie od przestępstw (Kriminalitetsforsikring) obejmuje m.in. sprzeniewierzenie i oszustwa,
- ubezpieczenie patentowe (Patentforsikring) pokrywa koszty sporów o prawa własności przemysłowej.
Zakresy tych polis czasem się pokrywają, a czasem wykraczają poza główne ubezpieczenie, dlatego warto je zestawić przed podpisaniem umowy. Firmom budowlanym i projektowym zaleca się dodatkowo Entreprenørforsikring, które obejmuje szkody na budowie i w realizowanych obiektach.
Ubezpieczenie członków zarządu
Osobnym wariantem jest ubezpieczenie odpowiedzialności członków zarządu spółki (Styreansvarsforsikring). Chroni ono przede wszystkim prywatny majątek członków zarządu, bo każdy z nich odpowiada za finanse spółki i pracę zarządu.
– Samochód, dom, domek letniskowy czy papiery wartościowe: wszystko to można stracić, jeśli zarząd narazi firmę na straty. Założycielowi firmy takie ubezpieczenie może nie wydawać się oczywiste, ale większość kandydatów do zarządu i tak będzie go wymagać – mówi Kędzierski.
Dane osobowe i cyberryzyko
Od 2018 r. w Norwegii obowiązuje unijne rozporządzenie o ochronie danych osobowych (GDPR), a zarząd odpowiada za to, czy firma spełnia jego wymogi. To kolejny powód, by pomyśleć o ubezpieczeniu od ryzyka cybernetycznego (Cyberforsikring), które obejmuje m.in. wyciek danych i atak hakerski. Firmy prowadzące sklepy internetowe powinny traktować je jak obowiązkowe. Wystarczy policzyć, ile kosztowałoby przywrócenie działania systemów IT i bezpieczeństwa strony po ataku.
Co to oznacza dla Ciebie?
- Jeśli zatrudniasz pracowników, Yrkesskadeforsikring i OTP są obowiązkowe. Sprawdź, czy masz oba.
- Ustal, czy w Twojej branży OC zawodowe jest wymagane przepisami albo umowami z klientami.
- Przy spółce AS z zarządem rozważ Styreansvarsforsikring, zanim zaprosisz do niego osoby z zewnątrz.
- Jeśli sprzedajesz online lub przetwarzasz dane klientów, uwzględnij ubezpieczenie cybernetyczne.
- Raz w roku przejrzyj wszystkie polisy i zgłoś ubezpieczycielowi zmiany w działalności.
Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani ubezpieczeniowej. Zakres polis zależy od ubezpieczyciela i warunków umowy.
© LOCALMARKET GROUP